همه سوال ها و جواب ها درباره جنگ تجاری
جنگ تجاری، نتیجه بالقوه حمایت گرایی از تولیدات داخلی است.
از زمانی که ترامپ از اعمال تعرفه هایی روی واردات فولاد و آلومینیوم صحبت کرد، جنگ تجاری به ادبیات جهان اضافه شده است. اما این جنگ تجاری واقعا چیست و چه مشکلاتی ایجاد می کند؟ سی ان ان مانی در گزارشی به تمام سوال ها درباره جنگ تجاری پاسخ داده است.
این گزارش ها سوال های زیادی را مطرح کرده است که در زیر آورده می شود.
جنگ تجاری چیست؟
جنگ تجاری، نتیجه بالقوه حمایت گرایی از تولیدات داخلی است. این وضعیت، شرایطی را توصیف می کند که یکسری کشورها علیه کشوری که موانع تجاری مانند تعرفه و سهمیه اعمال می کند، اقداماتی تلافی جویانه انجام می دهند. این ماجرا می تواند یک رشته پاسخ های تلافی جویانه باشد که تنش های جهانی را تشدید می کند.
چرا همه درباره جنگ تجاری صحبت می کنند؟
روز پنجشنبه، ترامپ اعلام کرد که دولتش برای واردات فولاد 25 درصد و برای واردات آلومینیوم 10 درصد تعرفه اعمال می کند که از هفته آینده هم اجرایی خواهد شد. این ماجرایی پیچیده است، چرا که ایالات متحده بزرگترین واردکننده فولاد جهان است و تعرفه ها در کشورهای صادرکننده مشکل ایجاد خواهد کرد.
با این حال هنوز مشخص نیست امریکا متحدانش از جمله کانادا و اتحادیه اروپا را از این تعرفه ها معاف می کند یا خیر، اما کشورها هشدار داده اند که اگر این تعرفه ها درباره آنها اجرا شود، آنها هم تعرفه های واکنشی علیه صادرات ایالات متحده اعمال خواهند کرد.
تعرفه چیست؟
تعرفه، مالیات یا عوارض گمرکی است که دولت ها برای کالاهای وارداتی قرار می دهند (تعرفه صادراتی بسیار نادر است). در نظریه های اقتصادی، این اقدام باعث می شود محصولات خارجی گران تر تمام شود و در نتیجه کمتر برای مصرف کننده داخلی مطلوب خواهد بود. به این ترتیب تولیدکنندگان داخلی که مجبور نیستند مالیات بپردازند، تقویت می شوند. تعرفه ها توسط گمرک جمع آوری و به دولت داده می شود.
چرا ایالات متحده می خواهد تعرفه هایی برای فولاد و آلومینیوم اعمال کند؟
هدف این است که از صنعت داخلی حمایت شود. امریکا امیدوار است که با توجه به مالیات های جدید، فولاد و آلومینیوم از کشورهای دیگر گران تر شود و به این ترتیب کسب و کارها بیشتر به سازندگان امریکایی فولاد و آلومینیوم رجوع کنند. از لحاظ نظری، این اقدام زندگی دوباره را به این صنایع برمی گرداند که سال ها برای زنده ماندن تقلا می کردند.
آیا این تعرفه ها واقعا به تولیدکنندگان امریکایی کمک می کند؟
هم بله و هم خیر. با این اقدام مطمئنا تولیدکنندگان فولاد و آلومینیوم امریکا تقویت می شوند، اما مشخص نیست که آنها توانایی براورده کردن این میزان افزایش تقاضا را دارند یا خیر. همچنین بخش های دیگر تولیدات امریکا با افزایش قیمت فولاد و آلومینیوم صدمه می بینند.
این تعرفه ها هزینه مواد اولیه برای خودروسازانی مانند فورد، جنرال موتورز و بوئینگ را افزایش می دهد. این ماجرا می تواند برای مشاغل کارخانجات متعلق به این شرکت ها بد باشد.
آیا تعرفه ها باعث می شود قیمت ها افزایش یابد؟
هزینه نوشیدنی ها، چوب بیس بال و خودروها با این تعرفه ها می تواند افزایش یابد، البته اگر شرکت ها تصمیم بگیرند این افزایش هزینه مواد اولیه را به مصرف کنندگان منتقل کنند. با این حال وزیر بازرگانی امریکا اصرار دارد که افزایش هزینه مرتبط با این تعرفه ها بسیار بسیار کوچک خواهد بود. او گفته است قیمت یک قوطی سوپ کمپبل تنها ششم دهم سنت افزایش پیدا خواهد کرد.
چرا کشورهای دیگر با این تعرفه ها مخالف هستند؟
اول و مهمترین مساله این است که این ماجرا روی صنعت فولاد و آلومینیوم آنها تاثیر منفی می گذارد و مشاغل این حوزه را تحت تاثیر قرار می دهد. وزیر تجارت استرالیا می گوید اعمال تعرفه تحریف تجارت است و منجر به از دست دادن شغل ها خواهد شد.
کشورهای دیگر هم نگران مکانیسمی هستند که ترامپ برای اعمال این تعرفه ها از آن استفاده کرده است. ترامپ با توسل به قانون تجارت کمتر شناخته شده ای ادعا کرده واردات فولاد و آلومینیوم تهدیدی برای امنیت ملی کشورش محسوب می شود. منتقدان مدعی هستند این اقدام قوانین سازمان تجارت جهانی را تضعیف می کند و در نهایت تمام سیستم تجارت جهانی مختل خواهد شد.
دیگر کشورها چگونه پاسخ خواهند داد؟
بسیاری از کشورها متاثر از این تصمیم گفته اند اقدامی تلافی جویانه انجام خواهند داد. به عنوان مثال اتحادیه اروپا گفته است که تعرفه هایی روی موتور سیکلت هارلی دیویدسون و … اعمال خواهد کرد.
چین با چه چیزی رو به روست؟
چین هم تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. ترامپ قبلا در صحبت هایش فولاد چین که بزرگترین صادرکننده فولاد جهان است را هدف قرار داده بود. ترامپ گفته بود چین با فولاد ارزانش، بازار جهانی را برای شرکت های فولادی امریکا غیررقابتی کرده است.
اما اینکه آیا جنگ تجاری شروع خواهد شد، تا حدودی زیادی بستگی به واکنش چین دارد. طی این چند روز که چین واکنشی نشان نداده است، اما او قبلا تهدید کرده بود که پاسخ سنگینی به تعرفه های فولاد و آلومینیوم خواهد داد. تعداد زیادی از صنایع امریکا وجود دارد که چین می تواند اقدام تلافی جویانه اش را روی آنها اعمال کند.
کدام صنایع ایالات متحده می تواند با تعرفه های دیگر کشور تحت تاثیر قرار گیرد؟
به نظر می رسد، صادرات محصولات کشاورزی ایالات متحده مانند سویا آسیب پذیر باشد. کشورهای دیگر هم می توانند از هواپیماهای ایرباس به جای بوئینگ استفاده کنند.
اگر چین بخواهد تلافی کند، می تواند تولیدات لوازم الکترونیکی مصرفی امریکا –مثل اپل- را هدف قرار دهد.
برای بازار سهام چه اتفاقی می افتد؟
تصمیم تعرفه ای ترامپ روی بازار بورس تاثیر می گذارد. روز پنجشنبه داوجونز با کاهش 420 واحدی بسته شد. سهام بوئینگ 3 درصد، جنرال موتورز 4 درصد و فورد هم 3 درصد کاهش یافت. البته در عین حال، سهام شرکت های فولاد و آلومینیومی با رشد همراه بود.
در آینده چه اتفاقی می افتد؟
اطلاعیه روز پنجشنبه ترامپ خیلی مختصر و کوتاه بود. اما مشخص نیست که تعرفه ها برای متحدان هم اعمال خواهد شد یا خیر.
ترامپ گفت: ما باید کشور و کارگرانمان را حفظ کنیم. وضعیت صنعت فولاد بد است. اگر شما فولاد نداشته باشید، کشور ندارید.
