تلاش بخش خصوصی برای بهبود و آزادسازی فضای کسبوکار
بررسی عملکرد کمیسیونهای اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران نشان میدهد که این بازوهای فکری، عمده تلاش خود را روی بهبود فضای کسبوکار از کانال آزادسازی اقتصادی پیگیری کردهاند، روندی که میتواند متضمن مثبت ماندن و تداوم روند صعودی رشد اقتصادی کشور باشد.
معاونت امور کمیسیونها و هیات نمایندگان اتاق تهران، گزارشی از عملکرد هشت کمیسیون تخصصی این اتاق در سال 1396منتشر کرد. این گزارش که در 8 فصل تهیه شده، به اقدامات و دستاوردهای کمیسیونهای تخصصی از جمله، مصوبات، گزارشهای کارشناسی، مکاتبات و رایزنیهای بین سازمانی، برگزاری همایشها و نشستهای تخصصی و نیز کارگروههای تخصصی در حوزههای مختلف پرداخته است.
اعضای کمیسیونهای تخصصی اتاق تهران، ترکیبی از اعضای هیات نمایندگان اتاق تهران و مهمانانی از نخبگان و فعالان اقتصادی کشور است که مسائل و مشکلات بخش خصوصی در سطح کلان و ملی را مورد بررسی قرار داده و با ارائه مشاوره به هیات رئیسه اتاق، آنان را در ارتباط با قوای سهگانه و نهادهای مختلف دولتی و حاکمیتی یاری میکند. این هشت کمیسیون تخصصی، با بهرهگیری از توان کارشناسی صاحبنظران حوزه مربوطه و تلفیق آن با تجارب عملی اعضای خود، در وهله اول تصویری واقعی از محیط کسبوکار متناظر خود ایجاد کرده و از طریق تبادلنظر و تضارب آرا تلاش میکنند، بهترین راهحلها را با توجه به شرایط موجود کشور ارائه دهند.
کمیسیونهای هشتگانه اتاق تهران در سال 1396 در مجموع بیش از 96 جلسه را برای بررسی مسایل و مشکلات بخش خصوصی برگزار کردهاند، که نتایج ملموس بسیاری نیز داشته است.
اقتصاد سلامت
فصل نخست گزارش منتشر شده از سوی معاونت امور کمیسیونها و هیات نمایندگان اتاق تهران به تشریح عملکرد کمیسیون اقتصاد سلامت اختصاص یافته است. این کمیسیون، نقد و تحلیل مسایل روز حوزه اقتصاد سلامت، خصوصیسازی در این حوزه، تسهیل کسبوکار فعالان حوزه سلامت و نیز ارائه راهکارهای عملی و مبتنی بر اصول علمی اقتصاد سلامت جهت برونرفت از مشکلات و معضلات این حوزه را به عنوان ماموریت خود قرار داده است. در کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران، نمایندگان 9 تشکل حضور مستمر دارند و این کمیسیون با نهادهایی چون وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو، سازمان نظام پزشکی و دانشگاه شهید بهشتی در تعامل است.
یکی از مهمترین اقدامات این کمیسیون در سال گذشته، رایزنی با نمایندگان عضو کمیسیون بهداشت مجلس برای پرداخت مستقیم مطالبات شرکتهای دارویی و تهاتر بدهی مالیاتی و مطالبات دولتی شرکتها بوده که این درخواست بخش خصوصی با اختصاص 50 هزار میلیارد تومان در قانون بودجه سال 1397 اجرایی میشود.
اعضای این کمیسیون، همچنین جلسه و مکاتباتی را با رییس شورای رقابت داشته تا از این طریق، انحصار تاسیس مراکز درمانی اعم از بیمارستانها و کلینیکهای درمانی، رقابت ناعادلانه بنگاههای سلامتمحور دولتی اعم از بیمارستانها، داروخانهها و شرکتهای داروسازی را برطرف کند.
انرژی و محیط زیست
ماموریتی که کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران برای خود تعیین کرده، پایش دقیق محیط گسترده کسبوکار انرژی و اظهارنظر کارشناسی در این موارد است. این کمیسیون در عین حال به دنبال رفع موانع مهم و کلیدی در مسیر افزایش سهم بخش خصوصی در حوزه کسبوکار حوزه انرژی کشور و تصمیمسازیهای مرتبط با آن بوده و البته تلاش برای صیانت از محیط زیست نیز همواره در دستور کار این کمیسیون قرار داشته است. این کمیسیون، ارتباطات خود را به 17 تشکل بخش خصوصی و نیز 7 نهاد حاکمیتی تعمیم داده و در سال گذشته توانسته است، پیشنویسی برای توانمندسازی بخش خصوصی با رویکرد اتصال به زنجیره جهانی و ایجاد زمینههای لازم برای طراحی مدل بومی جهت حداکثرسازی مشارکت بخش خصوصی در پروژههای بینالمللی حوزه انرژی به ویژه طرحهای صنعت نفت کشور تهیه و تدوین کند. همچنین تحلیل بخش انرژی بودجه 97 کشور و تدوین پیشنهادات و احکام مرتبط، جهت ارائه به مراجع ذینفوذ، تهیه شیوهنامه نحوه اعطای همزمان تسهیلات ارزی و ریالی از محل صندوق توسعه ملی و تحلیل بخش انرژی بودجه 97 کشور و تدوین پیشنهادات و احکام مرتبط را به انجام برساند. معرفی فرصتها و جلب سرمایهگذاری خارجی کشور در کنفرانسهای بروکسل، لوکزامبورگ و لندن، تشکیل کارگروه مدیریت پسماند با دعوت از نمایندگان سازمان محیط زیست و اتحادیه صنایع بازیافت به منظور بررسی چالشها و فرصتهای موجود در صنعت مدیریت پسماند و بازیافت وارائه راهکارها و برنامههای عملیاتی و مکاتبه با وزیر محترم نفت درخصوص بسترسازی برای تسهیل در شرایط ورود سرمایهگذاران خارجی از طریق تسریع در نهایی شدن و متعاقباً اجرای قراردادهای نفتی موسوم به آیپیسی (IPC) تنها بخشی از اقدامات این کمیسیون در سال گذشته بوده است.
بازار پول و سرمایه
کمیسیون بازار پول و سرمایه به عنوان یکی از بازوهای مشورتی اتاق تهران، ضمن پایش محیط کسبوکار و شناسایی مشکلات موجود بر سر راه تامین مالی بنگاههای اقتصادی، برای توسعه ابزارهای نوین تامین مالی و آگاهی بخشی به فعالان اقتصادی با هدف فرهنگسازی در استفاده از خدمات و محصولات جدید مالی و خدمات بازار سرمایه نیز تلاش میکند. ارائه گزارشهای کارشناسی، بررسی لايحه بانكداري بدون ربا و انعکاس نظرات کارشناسی کمیسیون به وزرات اقتصاد و دارائی، بانک مرکزی، کمیسیون اقتصادی و همچنین مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی؛ تحلیل فصلی وضعیت بازار پول و سرمایه و مکاتبات متعدد با رییس سازمان بورس اوراق بهادار در مواردی چون ضرورت اصلاح قوانین و مقررات معاملات بورس و همچنین برای انعکاس مطالبات و انتظارات فعالان اقتصادی از نهاد ناظر بازار سرمایه، عملکرد ناموفق سامانه ستان و عدم کارایی «دستورالعمل اجرایی توقف نماد معاملات اوراق بهادار» و درخواست اعلام دستورالعمل جدید به اتاق از جمله اقدامات این کمیسیون در سال 96 بوده است.
تسهیل تجارت و توسعه صادرات
در فرآیند رشد اقتصادی، تسهیل تجارت و توسعه صادرات، نقشی محوری ایفا میکنند. تولید صادراتمحور، شناخت بازارها، توسعه و حفظ بازارها، کارایی قوانین صادراتی، روابط تجاری مناسب و سایر اقدامات تسهیل تجارت و توسعه صادرات در صورتی اثربخش خواهد بود که بخش خصوصی به درستی در این فرآیند مشارکت داشته و نقشآفرینی کند. در راستای دستیابی به این مهم، کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات به عنوان بازوی فکری بخش خصوصی در اتخاذ سیاستهای منسجم تجاری و تعامل با فعالان این حوزه فعالیت کند. این کمیسیون از طریق برقراری ارتباطی تنگاتنک با انجمنها و تشکلهای صادراتمحور، مشکلات و موانع توسعه صادرات محصولاتی نظیر پتروشیمی، شیلات و آبزیان، روده، فرش و پسته را مورد بررسی قرار داده و با تشکیل کارگروههای تخصصی و ارائه راهکارهای موثر در جهت رفع این موانع برآمده است.
این کمیسیون همچنین مکاتباتی با شورای عالی صادرات در خصوص مطالبات فعالان اقتصادی حوزه خشکبار داشته و البته در خصوص مشکلات ناشی از افزایش نرخ فولاد با نهاد ریاست جمهوری نیز مکاتبه کرده است.
تسهیل کسبوکار
کمیسیون تسهیل کسبوکار اتاق تهران از همان نخستین ماههای فعالیت، تمرکز خود را به پایش قوانین و مقررات بیمهای و مالیاتی حاکم بر فضای کسبوکار معطوف کرد. بدین ترتیب، حذف مقررات مانع و دست و پاگير فعالیت کسبوکارهای خصوصی، تلاش برای ارتقای رتبه کسبوکار ایران در ردهبندی جهانی؛ ايجاد فضای پايبندي دولت به قراردادها و اجرای تعهدات در برابر بخش خصوصي و حذف بندهاي تحميلي يكجانبه از سوي دولت و بانكها و ساير نهادها به بخش خصوصي از جمله مواردی بود که در دستور کار این کمیسیون قرار گرفت. در همین راستا، در جلسات این کمیسیون که با حضور نمایندگان تشکلها از جمله خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران، اتاق اصناف یا انجمن صنایع نساجی و همچنین نمایندگانی از سازمان امور مالیاتی یا سازمان تامین اجتماعی برگزار شده، مراتب عدم اجرای بخشنامههای صادره از سوی معاون اول رئیسجمهور در خصوص سازمان تامین اجتماعی (به ویژه مواد 38، 39، 47 و 101) جهت طرح در شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی استان تهران مورد بحث و بررسی قرار گفته است.
این کمیسیون در ارتباط با مبارزه با فساد نیز اقداماتی را به انجام رسانده که تعامل با مرکز آموزش اتاق برای برگزاری دورههای آموزشی، برگزاری همایش روز جهانی مبارزه با فساد، بحث و بررسی پیرامون برنامههای گمرک جمهوری اسلامی ایران در خصوص مبارزه با فساد و ارائه گزارش در خصوص مدل ارزیابی مبارزه با فساد در بخش خصوصی از جمله آن است.
صنعت و معدن
در فصل ششم گزارش معاونت امور کمیسیونها و هیات نمایندگان اتاق از کمیسیونها، عملکرد کمیسیون صنعت و معدن تشریح شده است. این کمیسیون، مواردی چون، شناسایی موانع ایجاد شرکتهای بزرگ خصوصی صنعتی و معدنی، توسعه صادرات صنعتی و معدنی با ارزش افزوده بالاتر، پیگیری منع مداخله نهادهای غیر ذیربط در امر صنعت و معدن و تلاش برای واگذاری تسهیلات مورد نیاز به بنگاههای توانمند و با کارآمدی بالا به جای تقسیم منابع میان واحدهای ناکارآمد را هدف قرار داده و در سال 1396 در جهت تحقق این اهداف حرکت کرد. بررسی ویرایش دوم برنامه راهبردی وزارت صنعت، معدن و تجارت با تاکید بر رقابتپذیری و ارائه نظرات به این وزارتخانه، بررسی چالشهای صنعت قطعهسازی و مجموعههای خودرو با حضور هیات مدیره انجمن قطعهسازان خودرو، بررسی بودجه سال 1397 با تأکید بر حوزههای صنعت و معدن و ارائه نظرات کارشناسی به رئیس اتاق جهت انعکاس به مراجع ذیربط، بررسی موضوع تفکیک وزارت صنعت، معدن و تجارت و نیز ارائه گزارش کارشناسی و همچنین بررسی «نقش نوآوری در بقا و رقابتپذیری صنعت» و طرح پیشنهاد تشکیل کمیته نوآوری ذیل این کمیسیون از جمله اقدامات صورت گرفته در این سال بوده است. کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران جز برگزاری جلسات کارشناسی برای تبیین مشکلات فعالان صنت، دست به قلم برده و طی مکاتباتی خواستار رفع این چالشها شده است؛ مکاتبه با معاون برنامهریزی ریاستجمهوری درخصوص تخصیص تسهیلات جهت رونق صنایع کوچک و متوسط به صنعت قطعهسازی کشور با تنفس شش ماهه و بازپرداخت سه ساله، مکاتبه با وزیر صنعت، معدن و تجارت درخصوص تشکیل کارگروه مشترک تدوین سند «استراتژی توسعه» و مکاتبه با رئیسجمهور پیرامون انعکاس مشکلات ناشی از تأثیر نرخ ارز بر صنعت فولاد کشور از این جمله است که با نامهنگاری اتاق تهران و تلاش پیگیرانه تشکلهای بخش خصوصی، ممنوعیت افزایش قیمت فولاد در بورس کالا تا پایان خرداد ماه 1397 از سوی معاون امور اقتصادی و بازرگانی وزیر صنعت، معدن و تجارت ابلاغ شد.
کشاورزی، آب و صنایع غذایی
کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی نیز با برگزاری جلسات منظم و بهرهگیری از ظرفیت کارشناسان سه هدف اصلی کمک به اتخاذ سیاستهای منسجم در حوزههای کشاورزی، آب و صنایع غذایی، پایش برنامهها و انعکاس آن و همچنین ارتقای نقشآفرینی بخش خصوصی در سیاستگذاری، برنامهریزی و توسعه بخش کشاورزی، آب و صنایع غذایی به عنوان بازوی اصلی بخش خصوصی را دنبال میکند. پرونده سال 1396 کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق تهران درحالی بسته شد که گامهای کوتاه و بلند این کمیسیون برای حل مشکلات جاری و اصلاح رویهها در بلندمدت در کارنامه یک ساله آن مشهود است؛ برآورد مصارف آب برای فرآوردههای دامی در برنامه پنجساله ششم توسعه، بررسی عوامل موثر بر رقابتپذیری صنعت غذا پیرامون چالشهای قیمتتمام شده و انعکاس چالشهای بخش کشاورزی و صنایع غذایی از طریق مکاتبه با کمیسیون کشاورزی مجلس و معاون اول رئیسجمهور و بررسي نظام خريد گندم و انتقال پیامدهای تداوم روشهای سنتی به نهادهای ذیربط که به اصلاح روند خرید گندم و تغییر ابزار تعیین کیفیت گندم منتج شد، بخشی از این اقدامات است. یکی دیگر از اقدامات موثر این کمیسیون آن بود که در نشستی با حضور معاونت حملونقل شهرداری تهران ، نظام توزیع مواد غذایی و ممنوعیت و محدودیتهای شرکتهای پخش و آثار و تبعات آن برای صنعت غذا مورد بحث و بررسی قرار گرفت و راهکار عدم تردد کامیونتها در ساعات ابتدایی صبح در تهران مطرح شد که البته همین پیشنهاد کمیسیون به اجرا گذاشته شد.
گردشگری
کمیسیون گردشگری اتاق تهران هم نه تنها، بهبود محیط کسبوکار در حوزه گردشگری را مورد پیگیری قرار داده که برای حذف موانع قانونی و فرهنگی توسعه گردشگری، اصلاح نگرش دولت و افکار عمومی به صنعت توریسم و ارائه آموزشهای لازم در این زمینه و پیگیری اصلاح قوانین و مقررات مرتبط با حوزه گردشگری با تاکید بر اهمیت و ضرورت حمایت از سرمایهگذاری در این بخش نیز تلاش میکند. بررسی مسائل و مشکلات هتلداری در صنعت گردشگری، طرح مسائل و مشکلات حوزه گردشگری با نهادهای ایمنی و امنیتی نیروی انتظامی و متعاقباً توافق برای انعقاد تفاهمنامه همکاری میان کمیسیون گردشگری اتاق با این نهادها در راستای توسعه صنعت گردشگری، طرح و پیگیری موضوع ساماندهی تعطیلات پایان هفته و مکاتبه با رئیس سازمان هواپیمایی کشوری و رئیس مرکز توسعه و سیاستهای راهبردی وزارت راه و شهرسازی برای جلوگیری از جهش قیمت بلیط هواپیما در بازههای زمانی پر مخاطب از دیگر اقدامات این کمیسیون بوده است.
کمیسیونهای هشتگانه اتاق تهران همچنین حضور فعالی در نشستها و جلسات خارج از اتاق اعم از همایشهای یا جلسات کارشناسی وزارتخانههای دولتی و کمیسیونهای مجلس داشتهاند و از این طریق پیگیر اصلاح و بهبود فضای کسبوکار کشور به نفع کل مردم و فعالان اقتصادی و اقتصاد کشور بودهاند.
