اقتصاد اروپا سال 2017 بهترین عملکردش را در یک دهه گذشته داشت
خوشبینی به اوجگیری یورو و تداوم رشد آن، موضعی است که هم در میان مبادلهکنندگان یورو و هم در بین صاحبان کسب و کار دیده میشود
آینده نگر/منبع: کیوزد
اروپا سال ۲۰۱۷ را تحت بهترین شرایط شروع نکرد. برگزیت موضوعی تازه بود و بسیار مشکلساز به نظر میرسید. قدیمیترین بانک ایتالیا از دور خارج شده بود و مجموعهای از انتخابات در کشورهای مختلف اروپایی در پیش بود که سرمایهگذاران را بسیار نامطمئن و عصبی کرده بود.
حالا دوازده ماه از آن زمان میگذرد و موفقیت اقتصاد اروپا در این یک سال چنان غافلگیرکننده و خوشایند بوده است که کارشناسان از بهکار بردن کلمههایی مثل «شکوفایی» و «رونق» در موردش ابایی ندارند.
ماه گذشته، صندوق بینالمللی پول اعلام کرد احیای اقتصاد اروپا چنان قوی بوده که به سایر نقاط جهان هم سرایت کرده است و منطقه اروپا را به «موتور تجارت جهانی» و رشد اقتصادی بدل کرده است.
پیشبینی میشود که رشد حوزه یورو در سال ۲۰۱۷ بالغ بر ۲.۲ درصد بوده باشد. به گفته کمیسیون اروپایی، این سریعترین رشد در یک دهه اخیر در اروپا خواهد بود.
در عین حال یورو نیز اوضاع خوبی داشته است. این واحد پول مشترک اروپایی احتمالا در سال ۲۰۱۷ ارزش خود را در برابر دلار به میزان ۱۳ درصد بالا برده است.
پیشبینی میشود که در سال ۲۰۱۸ نیز یورو همچنان ارزش خود را در برابر دلار بالاتر ببرد. این موضع هم در بین مبادلهکنندگان یورو و هم در بین صاحبان کسب و کار دیده میشود. شاخص اعتماد کسب و کارها در منطقه اروپا حالا به سطح بالایی رسیده است (این شاخص، میزان خوشبینی یا بدبینی مدیران کسب و کارها نسبت به آینده شرکت یا سازمانشان را ارزیابی میکند و همچنین یک نمای کلی از وضعیت اقتصادی کشور به دست میدهد). در فرانسه که دولت نسبتا محبوب امانوئل مکرون بر سر قدرت است و اصلاحات در حوزه کار را شروع کرده است، این شاخص در بالاترین سطح خود از سال ۲۰۰۷ تاکنون قرار دارد.
در همین حال، کشورهای جنوبی اروپا نیز که در سال ۲۰۱۲ در وضعیت بسیار سختی از بحران بدهیها قرار داشتند، امسال اوضاع بهتری را پشت سر گذاشتند. مثلا در ماه اکتبر امسال، اساندپی (استاندارد اند پورز) به شکلی غیرمنتظره رتبه اعتباری ایتالیا را برای اولین بار در سه دهه اخیر بالا برد. یک ماه پیشتر هم استاندارد اند پورز پرتغال را در رتبهای بهتر از گذشته برای سرمایهگذاری قرار داد.
اما یکی از بهترین نشانههای بهبود وضعیت اروپا را میتوان در یونان مشاهده کرد. همین دو سال پیش یونان در خطر بیرونافتادن از حوزه یورو قرار گرفته بود و به نهادهای مالی اروپا وابستگی شدیدی پیدا کرده بود اما امسال توانست به بازار اوراق قرضه بازگردد و رتبه اعتباری آن هم توسط فیچ و هم توسط مودیز بهبود پیدا کرد.
اما در خارج از حوزه یورو نیز میتوان وضعیت خوبی را مشاهده کرد. سه اقتصاد بزرگ شرق اروپا در چند سال اخیر رشد اقتصادی سریعی داشتهاند؛ به طوری که این سه کشور – یعنی لهستان، جمهوری چک و رومانی- حالا تورم قابل مدیریت، رشد بالا و کاهش بیکاری را تجربه میکنند.
البته هنوز ریسکهای زیادی در اروپا وجود دارد که کارشناسان در سال ۲۰۱۸ آنها را تحت نظر خواهند داشت. از آن جمله میتوان به معضل «شغلهای خوب و دستمزد پایین» اشاره کرد که کارشناسان اچاسبیسی در موردش هشدار دادهاند. دستمزدها باید هرچه سریعتر بالا برود تا مصرف هم افزایش پیدا کند. به گفته اچاسبیسی، نمیتوان فرض کرد که بازارهای اروپایی به رشد خود ادامه بدهند اما دستمزدها پایین بماند و رشد تولید هم افزایش خیلی زیادی نداشته باشد.
جالب اینجاست که برخی از کشورهای اروپای شرقی عکس این مشکل را دارند؛ یعنی دستمزدها در این کشورها با سرعت افزایش پیدا کرده و دارد از رشد تولید پیشی میگیرد و ممکن است در آینده نزدیک، اقتصاد این کشورها را دچار دردسر کند.
در این میان، شاید بتوان گفت که دغدغه اصلی اروپا در سال آینده میلادی باید از سیاست باشد. اوجگیری پوپولیسم و روی کار آمدن دولتهای راستگرا نوعی بیاطمینانی به اوضاع را در برخی کشورهای اروپایی به وجود آورده و روی سرمایهگذاران نیز تاثیر منفی داشته است. حتی در آلمان نیز معضل سیاسی و مشکل در تشکیل دولت ائتلافی دارد حوزه یورو را دچار تهدید بیثباتی میکند. در کشورهایی مثل اسپانیا که مسئله سیاسی بزرگی مثل جداییطلبی کاتالونیا رخ داده، اوضاع بدتر هم هست. در ایتالیا قرار است انتخابات به زودی برگزار شود و یک حزب ضد جریان غالب احتمالا به قدرت خواهد رسید که باز هم به سود سرمایهگذاران نیست. در اتریش پوپولیسم راست افراطی به پیروزی رسیده و خود را وارد دولت ائتلافی کرده است. معضلات سیاسی در کشورهایی مثل لهستان هم اوضاع را پیچیدهتر کرده است.
در این میان اما نباید به این نکته بیتوجه بود که سال خوب اقتصاد اروپا در میانه سال بد سیاسی آن – انتخابات متشتت آلمان و جداییطلبی کاتالونیا و مسائل سیاسی دیگر- رخ داد. اینها باعث مقابله با رشد اقتصادی نشدند و بنابراین، احتمالش هست که اقتصاد اروپا در سال ۲۰۱۸ نیز آنقدرها از بحرانهای سیاسی ضربه نخورد.
