ادغام بانکها بدون شفافسازی ظلم به شهروندان است
متاسفانه درباره ادغام بانکها هیچ شفافسازیاي انجام نشده است. صورتهای مالی به گونهای تنظیم شده که گویای سوددهی این بانکهاست درحالیکه چنین نیست و پشت درهای بسته بارها اعلام شده که بعضی از این بانکها دچار زیان چندده هزار میلیاردی شدهاند.
پدرام سلطانی، نايب رئیس اتاق ایران
موضع من نسبت به ادغام بانکها و به طور ویژه در مورد بانکهاي نظامی مخالفت نیست. به نظر من آنچه باید در این فرایند مورد مخالفت و اعتراض قرار بگیرد پوشش گذاشتن بر مسائل و مشکلات این بانکها و شفاف نکردن چرایی ادغام و پیامدهای آن است. در یک دوره با بیانضباطی بانکهاي بسیاری در کشور شکل گرفت و با رانت به بسیاری از افراد مجوز داده شد تا بنگاههایی را ایجاد کنند که غیر از فعالیتهاي بانکداری اهداف خاص سهامدارانشان را دنبال ميکردند. این بنگاهها به طور حتم باید پاکسازی و نظام بانکی سالمسازی شود و یکی از ابزارهای موجود برای رسیدن به این اهداف ادغام است. این وسیله با در نظر گرفتن شرایطی ميتواند در سالمسازی نظام بانکی موثر عمل کند. شفافسازی حسبهاي مالی بانکها در درجه اول در اولویت قرار ميگیرد و باید به سهم ذینفعان بانک رسیدگی کرد. سهامداران خرد، سهامداران کلان که البته مقصر اصلی مشکلات کنونی این بانکها هستند، سپردهگذاران، نظام بانکی کشور، بانک مرکزی، سازمان امور مالیاتي و دولت به نوعی از ذینفعان بانکها به شمار ميروند و ادغام بانکها بدون توجه به شرایط اقتصادی هریک از ذینفعان و وضعیتهاي مالی واقعی پیامد خوشی به همراه ندارد. حسابسازی و ساختن صورتهاي مالی در عمل تضییع حقوق این ذینفعان است به ویژه که امروز تصمیم دولت در ادغام بانکهاي نظامی در یک بانک دولتی است نه ایجاد یک بانک جدید از ادغام این بانکها، و این یعنی زیانهاي این بانک و ناترازی حساب و صورتهاي مالی آن به بانک دیگر و در ادامه خزانه دولت و به دنبال آن به تکتک شهروندان این کشور تحمیل ميشود.
متاسفانه درباره ادغام بانکها هیچ شفافسازیاي انجام نشده است. صورتهاي مالی به گونهای تنظیم شده که گویای سوددهی این بانکهاست درحالیکه چنین نیست و پشت درهای بسته بارها اعلام شده که بعضی از این بانکها دچار زیان چندده هزار میلیاردی شدهاند. یکی از این بانکها به تنهایی چندده هزار میلیارد تومان عملکرد منفی در تراز خود ثبت کرده که ناشی از سوءمدیریت در این بانک است اما چنین مسائلی هیچ وقت آشکار و در مورد آن شفافسازی نمیشود. اگر قرار به ادغام دو مجموعه خصوصی بود، انتظار شفافسازی از آن به نسبت کمتر بود چراکه ذینفعان آن تنها شامل سهامداران حقیقی ميشد اما در مورد ادغام بانکهاي نظامی در یک بانک دولتی، نفع همه شهروندان کشور مطرح است و سهامداران خرد و سپردهگذاران هم باید بدانند که چه در یک بانک گذشته است. 81 میلیون نفر جمعیت ایران باید بدانند که چه پولی از جیب آنها برای جبران زیان این بانکها برداشته ميشود. پیشه کردن صداقت با مردم در اینباره کمترین انتظار است. به طور کلی نهادهای نظامی نباید به این حوزه ورود ميکردند و اکنون که ورود کردهاند و تصمیم به ادغام گرفته شده، باید در مورد آن شفافسازی کرد تا افکار عمومی این تصمیم را بپذیرد نه اینکه در فضای ابهام واقعیتها قلب شود. رئیس کل بانک مرکزی در یک برنامه تلویزیونی وضعیت عمومی این بانکها را خوب ارزیابی کردند و از این گفتند که مجموعه تراز این بانکها مثبت است و بعضی از آنها ناترازی دارند. ایشان مسئله را طوری مطرح کردند که اگر جمع بزنیم اتفاقی نیفتاده است و مشکلی نیست اما خودشان در جلساتی که به طور مفصل درباره وضعیت بانکها صحبت شده حضور داشتند و ميدانند که شرایط اینگونه نیست اما صداقت طرح این مسئله با مردم وجود ندارد.
هنوز کسی از اینکه چه توافقی بین سهامداران این بانکهاي نظامی، مجموعه نظامی و دولت انجام شده خبر ندارد. زیان این بانکها چگونه تعیین تکلیف ميشود؟ تعهدات این بانکها با اتکا به خزانه دولت پرداخت ميشود یا بانک مرکزی ميخواهد پول چاپ کند؟ این بانکها بیش از چهار هزار شعبه در سراسر کشور دارند و از پرشعبهترین بانکهاي کشور به شمار ميروند. قرار است شعب این بانکها چه سرنوشتی پیدا کنند؟ چه برنامهای برای نیروی انسانی فعال در این بانکها طرح شده است؟ کارکنان تعدیل ميشوند یا به کار ادامه ميدهند؟ این ادغام هزینههاي جاری بانک جدید را به تناسب گردش مالی و میزان حجم عملیات کاهش ميدهد یا خیر؟ آیا ادغام این بانکها باری بر دوش بانک سپه است؟ تکلیف سهامداران خرد چه ميشود؟ نهادهای نظامی در بانک سپه سهامدار ميشوند یا کل سهام به دولت تعلق خواهد داشت؟ سوالات بیشماری در اینباره وجود دارد که این تنها چند مورد مهم از آن است و متاسفانه بیپاسخ مانده است. بانک مرکزی و دولت به بهانههاي مختلف عدم ارائه اطلاعات در اینباره را توجیه ميکنند و برای شفافسازی اقدام نمیکنند. عدم مبادرت به شفافسازی از سوی دولت و بانک مرکزی ظلم بزرگی به تکتک شهروندان این کشور است. ادغام بانکها ميتواند به قصور بزرگی در انجام تکالیف بانک مرکزی در تاریخ فعالیتش تبدیل شود. امیدواریم که پیش از هر اقدامی برای ادغام درباره وضعیت این بانکها شفافسازي شود و البته قصد و ارادهای برای این کار در مسئولان دیده نمیشود.
*آینده نگر
