اصلاح قانون مالیات بر ارزش افزوده، شاید وقتی دیگر

4 سال از اجرایی شدن قانون مالیات بر ارزش افزوده می گذرد

ه گفته علی فاضلی رئيس شوراي اصناف کشور اجرای قانون مالیات برارزش افزوده « داد همه را در آوده » است.

بعد از اینکه در ماه های گذشته کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی جلسات متعددی را بررسی اصلاح قانون مالیات بر ارزش افزوده برگزار کرد و حتی گفته می شد این اصلاحیه به زودی به صحن علنی مجلس برای تصویب نهایی می رود؛ ساعتی قبل گفت اصلاح مالیات بر ارزش افزوده فعلا از دستور کار مجلس خارج شده است. قانون اجرای مالیات بر ارزش افزوده از چهار سال پیش و به صورت آزمایشی در کشور شروع شد و قرار بود بعد از 5 سال این قانون با بازنگری های لازم اجرایی شود و این در شرایطی است که حالا تنها یک سال تا پایان دوره اجرای آزمایشی این قانون باقی مانده است.

اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در چهارسال گذشته نقدهای بسیاری را هم از سوی مردم و هم اصناف مختلف به دنبال داشته است و اصلی ترین نکته ای که به خصوص مردم درباره این قانون و پرداخت مالیات بر ارزش افزوده دارند؛ عدم شفافیت و اطلاع رسانی صحیح آن است؛ اینکه چه کالاها و خدماتی شامل این قانون می شوند و چه چیزهایی نمی شوند و مردم از کجا باید اعتماد داشته باشند که مثلا مالیات بر ارزش افزوده ای که در یک رستوارن از آن ها گرفته می شود حتما از سوی آن واحد صنفی به عنوان مالیات پرداخته می شود؟

طبق تعریف جهانی : « مالیات بر ارزش افزوده «مالیات غیر مستقیمی» است که مصرف‌کننده (خریدار) آن را به همراه بهای خرید کالا یا خدمات می‌پردازد و دریافت کننده (فروشنده) موظف است مقدار مالیات دریافتی را به خزانه دولت واریز کند. از آنجا که خود فروشنده نیز ضمن خرید اولیه چنین مالیاتی را پرداخته ولی مصرف‌کننده محسوب نمی‌شود، اینست که او حق دارد کل «مالیات‌های ارزش افزوده» پرداختی خود را از کل «مالیات بر ارزش افزوده» های دریافتی کسر کرده و مابه تفاوت را به دولت بپردازد. دولت‌ ها مصارف ویژه‌ ای را برای این مالیات درنظر می‌گیرند. این مالیات از مهم‌ترین درآمدهای خزانه استانداریها، شهرداریها و دولت‌های مرکزی محسوب می‌شود و معمولاً به حساب خزانه دولت مرکزی وارد و از آنجا طبق قانون بین استان‌ها و شهرها پخش می‌شود.»

اما باوجود این تعریف جهانی از مالیات بر ارزش افزوده و اجرای آن در بسیاری از کشورهای جهان این موضوع در سال های گذشته چالش های بسیاری را در اصناف مختلف داشته است. به گفته علی فاضلی رئيس شوراي اصناف کشور اجرای قانون مالیات برارزش افزوده « داد همه را در آوده » است. او گفت:« این قانون درصورتی که باید برای یک دوره پنج ساله به طور آزمایشی اجرا می‌شد اکنون چهار سال از آن پنج سال هم گذشته است اما هنوز سازمان نیافته که داد بنگاه‌ها را درآورده و سوال است که چرا در وضعیت بد بازار این قانون را حذف نمی‌کنیم؟ آیا ما باید این را سازمان دهیم؟ او با اشاره به اینکه هیچ جای دنیا روی مواد غذایی مالیات بر ارزش افزوده گرفته نمی‌شود. گفت: موضوع مالیات بر ارزش افزوده دست من نیست، من همش داد می‌زنم و پل ارتباطی بین خودم و بنگاه‌ها را طوری تاسیس کردم و طوری حرکت کردم که دولت زیاد آسیب نبیند اما با من هماهنگ عمل نمی‌کنند. در این میان امید بود تا آبان امسال اصلاحیه در مجلس تمام می‌شد و به صحن علنی می‌امد اما یک مرتبه دستورالعمل‌های فوق‌العاده مواجه شدیم و این موضوع فعلا از دستور کار خارج شده است.

در ماه های گذشته که اصلاحیه قانون مالیات بر ارزش افزوده اجرایی شد، بسیاری از اصناف به تغییرات اساسی در قانون اجرایی کنونی از سوی کمیسیون اقتصادی امیدوار شده بودند و حتی برخی از تشکل های صنفی همچون طلا و جواهرات در کمیسیون اقتصادی حاضر شدند و مشکلاتشان را در ارتباط با اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، بیان کردند. همچین امروز رئیس اتحادیه طلا و جواهر استان تهران گفت:« در شرایطی که هر مسافر می تواند 150 گرم مصنوعات طلا با خود وارد کشور کند، برخی ترجیح می دهند که طلای مورد نیاز خود را از کشورهای همسایه تهیه کنند که مشمول اخذ مالیات 9 درصدی ارزش افزوده هم نباشد»

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس پورابراهیمی پیش از این گفته بود تصمیم گیری درخصوص لایحه اصلاح قانون مالیات بر ارزش افزوده با لحاظ گزارش های کمیته مالیاتی کمیسیون اقتصادی، مرکز پژوهش های مجلس و دستگاه های تخصصی، انجام می شود. او گفته بود:« اصلاح قانون مالیات بر ارزش افزوده در راستای کمک به فعالان اقتصادی کشور است چرا که در سال های گذشته در خصوص این موضوع دغدغه های داشته اند.»مهم ترین دغدغه درباره این لایحه به بندهایی از از آن باز می گردد که در خصوص تعاریف حوزه دامنه شمول مالیات ارزش افزوده در اقتصاد کشور است و همین موضوع هم در مجلس به صورت ویژه در حال بررسی است.