امريكا چطور از هوش مصنوعی استفادههای نظامی خواهد کرد؟
هوش مصنوعی عموما بد فهمیده میشود چون ایدهای است که به سرعت در حال تحول است. کامپیوترها به سرعت در فعالیتهایی خبره میشوند که پیشتر تصور میشد فقط انسانها از عهدهشان برمیآیند. در طول سالهای اخیر کامپیوترها هوشمندتر و هوشمندتر شدهاند و تلقی ما از کامپیوتر هوشمند به طور سالانه تغییر میکند.
آینده نگر/ منبع: واشنگتنپست
به نظر میرسد پنتاگون بالاخره به این نتیجه رسیده که به زودی قدرت ارتش امريكا را نهفقط با سلاحهای زرادخانهاش، که با قدرت الگوریتمهای کامپیوتریاش اندازهگیری خواهند کرد. رقابت تسلیحاتی ۲۰۱۸ به همین خاطر رقابت تسلیحاتی تکنولوژیک نام دارد و میان کشورهای امريكا و چین – و روسیه در مقیاس کوچکتر – در جریان است. طبق یک گزارش تازه وزارت دفاع امريكا به طور منظم در حال افزایش بودجه خود در سه حوزه کلیدی است: هوش مصنوعی، کلانداده (big data) و رایانش ابری (cloud computing).
طبق گزارش موسسه Govini، سرمایهگذاری ارتش امريكا در این سه حوزه در سال ۲۰۱۶ به 7.4 میلیارد دلار رسید و این رقم پنج سال پیش 5.6 میلیارد دلار بود. طبق پیشبینی این موسسه سرمایهگذاری در این بخش باز هم رشد خواهد داشت چرا که پنتاگون میخواهد نحوه آموزش، برنامهریزی و جنگهایش را متحول کند.
رابرت ورک، معاون سابق پنتاگون در مقدمه گزارش موسسه Govini نوشته است: «پیشرفتهای سریع در حوزه هوش مصنوعی – و بهبود عملکرد سیستمهای خودمختار – ما را به سمت نوع تازهای از جنگیدن رهنمون میکنند که در آن همکاری انسان- ماشین وارد مرحله تازهای میشود. انقلاب در حوزه تکنیکی- نظامی در راه است.» او اضافه میکند: «امريكا میتواند در این انقلاب نیروی پیشرو باشد، یا قربانی آن شود.»
هوش مصنوعی دقیقا چیست؟
هوش مصنوعی عموما بد فهمیده میشود چون ایدهای است که به سرعت در حال تحول است. کامپیوترها به سرعت در فعالیتهایی خبره میشوند که پیشتر تصور میشد فقط انسانها از عهدهشان برمیآیند. در طول سالهای اخیر کامپیوترها هوشمندتر و هوشمندتر شدهاند و تلقی ما از کامپیوتر هوشمند به طور سالانه تغییر میکند. در طول سالهای اخیر یکی از پیشروترین بخشهای صنعت کامپیوتر بخش هوش مصنوعی بوده که طبق تکنولوژیهایی شکل گرفتهاند كه در آن نرمافزارها شروع به آموزش خودشان میکنند و بدون کمک انسان شروع به فکر میکنند. سرعت تحولات در این حوزه بالاست و به نظر میرسد که در طول سالهای آینده بالاتر هم خواهد رفت. ما کمکم با سیستمهایي از هوش مصنوعی روبهرو خواهیم شد که مستقل از انسان فکر خواهند کرد. آنها نیازی به انسان ندارند.
هلیکوپترهای خودکار، سگهای ماشینی
ورک در مصاحبهای اعلام کرده که تاثیر تکنولوژیهای تازه روی جنگ را فقط میتوان با تاثیر ورود اسلحه گرم، تلگراف یا خطآهن در تاریخ جنگ مقایسه کرد. طبق گزارش واشنگتنپست اکثر شرکتهای مربوط به تکنولوژیها و هوش مصنوعی تسلیحاتی در منطقه واشنگتن قرار دارند از جمله Leidos، Lockheed Martin و Northrop Grumman. مشترکان سرویسهای این شرکتها مثلا از خدمات واقعیت مجازی استفاده میکنند تا وضعیت میدان جنگ را برای سربازان در حال آموزش شبیهسازی کنند. همزمان آژانس پروژههای تحقیقاتی پیشرفته دفاعی امريكا (DARPA) روی افزایش قدرت کامپیوتری پنتاگون سرمایهگذاری هنگفتی انجام داده و آنها در حال توسعه سیستمهایی فوق پیچیده هستند که توانایی تحلیل سریع حجم عظیمی از دیتا را دارند یا کامپیوترهایی که میتوانند رفتارهای سیستمهای بیولوژیک (مثل اعضای بدن انسان) را تقلید کنند. آنها در حوزه رایانش کوانتومی هم پیشرفتهایی داشتهاند.
نشانههایی وجود دارد که ثابت میکند هوش مصنوعی و همراهی انسان- ماشین همین حالا در سیستم تسلیحاتی و اطلاعاتی امريكا مورد استفاده قرار میگیرد. پنتاگون در حال توسعه پهپادهایی است که به همراه جتها و کشتیهای نظامی در حمله شرکت میکنند و حتی بدون نیاز به اپراتور وارد قلمرو دشمن میشوند. نیروی دریایی امريكا در حال تست هلیکوپترهای باریاي است که به صورت خودکار پرواز میکنند. تفنگداران دریایی امريكا در هر موقعیت خطرناکی كه باشند میتوانند به کمک تبلتشان لوازم و تجهیزات مورد نیاز را سفارش بدهند و هلیکوپتر بیخلبان وظیفه ارسال را به عهده میگیرد.
جنگنده رادارگریز لاکهید مارتین اف- ۳۵ لایتنینگ ۲ که از نسل پنجم جنگندههای چندمنظوره است همانقدر که هواپیما به حساب میآید کامپیوتر هم هست و به آن «کامپیوتر پرنده» میگویند. طبق اعلام مقامات رسمی این جنگندهها میتوانند بدون دخالت انسان با یکدیگر تماس بگیرند و ارتباط برقرار کنند. مثلا اگر یک اف- 35 در پرواز عملیاتی خود متوجه جنگنده دشمن شود و بداند که دیگر جنگندههای خودی متوجه آن نشدهاند اطلاعات مربوط را به صورت خودکار برای آنها ارسال میکند.
مثال دیگر پروژه Maven است: این یک سیستم کامپیوتری است که هدفش بررسی حجم عظیم اطلاعات و تصاویر و فیلمهایی است که توسط دوربینهای مداربسته و دیگر ابزارهای نظارتی و جاسوسی ضبط میشوند. این کامپیوتر با فهم روندهای معمول و غیرمعمول پس از آنکه فعالیتی مشکوک مشاهده کرد آن را به اطلاع اپراتور میرساند.
تکنولوژی در حوزه رباتیک هم به سرعت در حال پیشرفت است. در سال ۲۰۱۵ وقتی دارپا آزمایشی انجام داد تا ببیند رباتهایش چطور از میان موانع عبور میکنند تعداد زیادی از این ماشینهای نیمهخودکار به موانع خوردند و بعد از تلوتلو افتادند. اما در سال ۲۰۱۷ شرکت بوستون داینامیکس فیلمی از یک ربات شبهانسانی منتشر کرد که در حال پشتکوارو است! بوستون داینامیکس همان شرکتی است که ربات مشهور سگ بزرگ را برای ارتش امريكا طراحی کرده. دارپا از سرمایهگذاران اصلی این شرکت است.
چین ابرقدرت میشود یا امريكا؟
با وجود این پیشرفتها گروهی از مقامات پنتاگون بر این باورند که در مقایسه با رقبای اصلی سرعت پیشرفت تکنولوژی ارتش امريكا بالا نیست. ورک در گزارشش نوشته است: «خبر بد اینجاست که رقبای ما بیکار ننشستهاند.» مهمترین رقیب امريكا در این حوزه چین است که سرمایهگذاری سنگینی در حوزه هوش مصنوعی انجام داده است. بر اساس یک گزارش تازه چین برنامه جدی دارد تا سال ۲۰۳۰ به قدرت اول جهان در حوزه هوش مصنوعی تبدیل شود و امريكا را در این مسیر پشت سر بگذارد. این چیزی شبیه رقابت تسلیحاتی و فضایی امريكا و اتحاد جماهیر شوروی در دوران جنگ سرد است. به همین خاطر است که ورک در گزارشش با نگرانی مینویسد: «من شخصا معتقدم یک چالش ملی نیازمند واکنشی ملی است.»
نکته اینجاست كه در حال حاضر بخش اعظم پیشرفتها در حوزه هوش مصنوعی توسط شرکتهای تکنولوژیک حاضر در سیليکونولی امريكا انجام میشود. پنتاگون سالهاست که به دنبال جلب همکاری این شرکتهاست اما آنها اصلا تمایل ندارند که تحت بوروکراسی دستوپاگیر و کند پنتاگون کار کنند.
دولت ترامپ عموما در این حوزهها رویکردی سنتی دارد و رابطهاش با سیليکونولی اصلا خوب نیست. این شاید همان فرصتی است که چینیها و روسها مدتها انتظارش را میکشیدهاند.
پوتین: رهبری جهان آینده را هوش مصنوعی تعیین میکند
ولادیمير پوتین، رئیسجمهور روسیه یکی از معدود رهبران جهان است که اهمیت هوش مصنوعی را در دنیای کنونی درک کرده است. او در بیانیهای اعلام کرده: «هوش مصنوعی تکنولوژیای است که آینده را شکل میدهد، نهفقط برای روسیه، که برای کل بشر. هوش مصنوعی فرصتهایی عظیم ایجاد میکند اما تهدیداتی هم به وجود میآورد که حتی پیشبینیاش دشوار است. هرکس در این حوزه قدرت اصلی شود، حاکم جهان خواهد بود.»
هوش مصنوعی و جنگ سوم جهانی
ایلان ماسک، مخترع و کارآفرین امريكایی و بنیانگذار تسلا موتورز از مهمترین مخالفان استفاده از هوش مصنوعی تسلیحاتی است. او در توئیتر خود توضیح داده که «هوش مصنوعی میتواند به بزرگترین تهدید برای موجودیت بشر تبدیل شود. اول چین و روسیه و بعدا هر کشوری با دانش کامپیوتری قدرتمند؛ رقابت دولتها بر سر ابرقدرتی در حوزه هوش مصنوعی میتواند جنگ جهانی سوم را شروع کند.» ماسک گفته بمب اتمی کره شمالی ریسک کوچکتری از هوش مصنوعی است. او توضیح داده که چطور هوش مصنوعی حتی در حوزههای اقتصادی هم میتواند خطرآفرین باشد: «همین حالا شرکتها از هوش مصنوعی در خرید و فروش سهام استفاده میکنند. حالا فکر کنید یک هوش مصنوعی بسیار قدرتمند و کاملا خودمختار داریم که میخواهد شرکت شما را به پول بیشتری برساند. او به این نتیجه میرسد که کوتاهترین راه پولدار شدن شرکت شما، خرید سهام شرکتهای نظامی است. چه زمانی ارزش سهام این شرکتها بالا میرود؟ وقتی که جنگی دربگیرد. هوش مصنوعی خودمختار میتواند با خرابکاری در سیستمهای کشوری دیگر آغازگر جنگ و تنشی بزرگ باشد.»
شکل حمله ارتش مجهز به هوش مصنوعی
در صورتی که ارتشی مجهز به سیستم هوش مصنوعی تسلیحاتی باشد فرماندهی مرکزی میتواند حمله همزمان چندجانبه را از زمین، هوا و دریا برنامهریزی کند بدون آنکه نیاز به سرباز داشته باشد. تمام تصمیمات جنگی – از زمان تیراندازی، حجم آتش، یا مکان انفجار بمبها – توسط رباتها گرفته خواهد شد. انسانها فقط از درون پایگاه امن فرماندهی مرکزی نظارهگر حمله خواهند بود و گهگاه در آن دخالت میکنند. این تصویرها دیگر مربوط به فیلمهای علمی- تخیلی نیست و همین حالا ارتشهای مهم جهان درحال آزمایش رباتها در میدان جنگ هستند. این رباتها حتی در لحظه حمله هم اطلاعات دریافت میکنند و خود را آموزش میدهند و قویتر میشوند. روسها همین حالا کلاشنیکفی ساختهاند كه به صورت خودمختار به اهداف شلیک میکند و از اشتباهات و موفقیتهایش درس میگیرد.
نامه هشدارآمیز ۱۱۶ دانشمند
سازمان ملل استفاده از هوش مصنوعی نظامی را ممنوع کند
چندی پیش ۱۱۶ متخصص بلندپایه هوش مصنوعی از ۳۵ کشور جهان در نامهای به سازمان ملل خواستار ممنوعیت توسعه سلاحهای خودمختار شدند. این متخصصان استفاده از هوش مصنوعی را سومین انقلاب بزرگ در صنعت جنگ به حساب میآورند. دو انقلاب قبلی اختراع باروت و بمب اتمی بود که هرکدام باعث تغییراتی بنیادی در شکل جنگ شد.
این دانشمندان که از بنیانگذاران دانش هوش مصنوعی به حساب میآیند در نامه خود نوشتهاند: «زمانی که سلاحهای مرگبار خودمختار وارد زرادخانه کشورها شوند نبردهایی آغاز خواهد شد که از همیشه بزرگتر و سنگینتر خواهد بود و جنگها آنقدر سریع اتفاق میافتند که انسانها قادر به فهم یا کنترلشان نخواهند بود. این سلاحها اگر به دست تروریستها بیفتند مردم بیگناه زیادی جان خود را از دست خواهند داد. زمان زیادی برای ما باقی نمانده است. اگر دیر بجنبیم و جلوی تحقیقات کنونی را نگیریم امکان مقابله با این روند را نخواهیم داشت.» متخصصان قبلا میگفتند تا ساخت سلاحهای هوشمند خودمختار چند دهه زمان داریم اما با پیشرفتهای عظیم کنونی، فاصله ما با این سلاحها به چند سال رسیده است.
