شاخصی برای مباهات دولت

نرخ تورم 2 تا 3 درصد افزایش می‌یابد

متوسط نرخ تورم در سال 96 زیر 10 درصد بود اما در سال 97 به‌احتمال‌قوی این اتفاق تکرار نخواهد شد چراکه نرخ تورم در اقتصاد ایران اثرپذیری بالایی از نرخ ارز دارد و نرخ ارز نیز رشد قابل‌توجهی داشته است.

آینده نگر

گزارش 96

نرخ تورم طی سال 96 در محدوده 10 درصد نوسان کرد

 نرخ تورم مهم‌ترین شاخصی است که دولت حسن روحانی به آن مي‌بالد. کنترل نرخ تورم طی سال‌های فعالیت دولت یازدهم ملموس‌ترین تغییر در سیاست‌گذاری اقتصادی بود. این شاخص کلیدی در زمان آغاز به کار دولت یازدهم به بالای 40 درصد رسیده بود. آن روزها بی‌اعتمادی به بازار موج مي‌زد و شتاب رشد قیمت‌ها موجب شده بود تا خیلی‌ها به انباركردن خانگی کالاها دست بزنند. دولتمردان در دوره یازدهم اما تشخیص دادند که ابتدا باید خونریزی بیمار را کنترل کنند بنابراین کنترل نرخ تورم از طریق انضباط‌بخشی به بازار پول و جلوگیری از سیاست‌های ماجراجویانه دنبال شد. رفته‌رفته این اطمینان به مردم داده شد که لازم نیست برای خرید کالاها هیجان و عجله داشته باشند چراکه قرار نیست روند سریع رشد قیمت‌ها ادامه پیدا کند. نرخ تورم به‌ گونه‌ای در روند معکوس حرکت کرد که رکورد جدیدی در افول این شاخص طی دوره زمانی کوتاه‌مدت رقم خورد. نرخ تورم در خرداد سال 1395 به زیر 10 درصد تنزل یافت و تا 12 ماه در این محدوده باقی ماند. در خرداد سال 96 شاخص تورم طبق اعلام بانک مرکزی به بالای 10 درصد صعود کرد و در ماه‌های تیر و مرداد نیز بالای 10 درصد نوسان کرد اما بازگشت این شاخص به دوران تک‌رقمی در شهریور سال 96 نشان داد که نرخ تورم ایستگاه خود را پیدا کرده و قرار نیست بار دیگر جهش داشته باشد. طی ماه‌های گذشته از نیمه دوم سال نیز این شاخص در محدوده 10 درصد نوسانات جزئی داشت تا این اطمینان وجود داشته باشد که در سال 1396 شاخص نشان‌دهنده شتاب رشد قیمت‌ها در سطح 10 درصد باقی خواهد ماند.

نرخ تورم ماهانه در دی 96 معادل 0.4 درصد بود که نشانه خوبی برای پایدار ماندن نرخ تورم در محدوده فعلی است. نرخ تورم نقطه به نقطه در دی 96 نسبت به دی 95 نیز 9.7 درصد برآورد شده است. هرگاه نرخ تورم ماهانه در 12 ماه متوالی کمتر از 0.8 درصد باقی بماند، عملا نرخ تورم سالانه تک‌رقمی خواهد شد.

پیش‌بینی 97

سایه نرخ ارز بر سر تورم

 ایجاد آرامش در بازارها طی سال‌های گذشته موجب شده تا جهش دسته‌جمعی قیمت‌ها، از ذهن‌ها دور شود. بررسی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور بر مبنای لایحه بودجه سال 97 نشان مي‌دهد که برآورد نرخ تورم از سوی این سازمان برای سال پیش رو 9.1 درصد بوده است. مقامات دولتی نیز نرخی فراتر از 11 درصد برای این شاخص پیش‌بینی نکرده‌اند. اهداف برنامه ششم توسعه نشان مي‌دهد که نرخ تورم در سال 96 به 8.3 درصد و در سال 97 به 7.9 درصد خواهد رسید. برنامه ششم نرخ تورم متوسط سالانه را 8.8 درصد برآورد کرده است. هیئت مشاوره‌ای صندوق بین‌المللی پول اما در گزارش خود پس از سفر به ایران نوشت: پیش‌بینی می‌شود در صورت تصویب افزایش قیمت حامل‌های انرژی، نرخ تورم در سال 1397 به طور موقت در مقایسه با سطح 9.9 درصدی آن در سال 1396، افزایش پیدا كند و بار دیگر در میان‌مدت و با اتکا بر سیاست‌های احتیاطی، تک‌رقمی شود. البته افزایش قیمت حامل‌های انرژی تصویب نشد اما شاید افزایش نرخ ارز در ماه‌های پایانی سال 96، نرخ تورم سال آینده را تحت تاثیر قرار دهد.

وحید شقاقی شهری

عضو هیئت عملی دانشگاه خوارزمی

متوسط نرخ تورم در سال 96 زیر 10 درصد بود اما در سال 97 به‌احتمال‌قوی این اتفاق تکرار نخواهد شد چراکه نرخ تورم در اقتصاد ایران اثرپذیری بالایی از نرخ ارز دارد و نرخ ارز نیز رشد قابل‌توجهی داشته است. در سال‌های اخیر، تورم به‌صورت مصنوعی و به مدد جذب نقدینگی با سودهای جذاب به شبکه بانکی تک‌رقمی شد اما حالا ماجرا فرق کرده است. در ماه‌های پایانی سال 96 قیمت دلار عملاً تا 5 هزار تومان بالا رفت و عاقبت به‌واسطه اعطای گواهی سپرده 20 درصدی، به‌صورت مصنوعی تا محدوده 4هزار و 500 کاهش یافت که البته در همین قیمت نیز نسبت به دو، سه ماه قبل حدود 20 درصد رشد کرده است. در این وضعیت متناسب با افزایش 20 درصدی نرخ دلار، قیمت همه کالاها کم‌وبیش افزایش خواهد یافت. بر این اساس در سال 97 تورم کالاهای وارداتی و متصل به دلار 20 درصد رشد خواهد کرد اما درمجموع تورم کل حدود 2 تا 3 درصد افزایش می‌یابد و تورم سال 97 در محدوده 12 تا 13 درصد خواهد بود. گفتنی است در شرایطی که قیمت دلار رشد کرده، هیچ راهکاری برای مهار واقعی نرخ تورم کارایی ندارد مگر اینکه بهره‌وری و رقابت‌پذیری در اقتصاد کشور افزایش یابد تا از مسیر کاهش هزینه‌های تولید، کاهش نرخ تورم نیز محقق شود.