بلومبرگ منتشر کرد
پس از گذشته نیمقرن استفاده از نفت برای چرخش اقتصادی، حالا عربستان میخواهد روی منابع طبیعی فراوانی که دارد سرمایهگذاری کند تا او را فراتر از عصر نفت ببرد. این پادشاهی میخواهد هزاران کیلومتر شن و ماسه را به شهرهای جدیدی تبدیل کند تا از نفت جدا شود و به این وسیله شغل و افزایش سرمایهگذاری انجام دهد.
ماه گذشته، بزرگترین صادرکننده نفت جهان، دو تحول عمده را اعلام کرده است: یک منطقه بزرگتر از بلژیک و منطقهای دیگر تقریباً بهاندازه مسکو. در صدر این برنامه، ساختن شهرهای بهاصطلاح اقتصادی، مناطق ویژه لجستیک، گردشگری، صنعت و امور مالی، شهرهای سرگرمی و منطقه مالی 10 میلیارد دلاری قرار دارد.
مونیکا ملک، اقتصاددان ارشد Abu Dhabi Commercial Bank PJSC میگوید: پیشرفت کلی در شهرهای اقتصادی حتی قبل از کاهش شدید قیمت نفت، بسیار کنده بوده است. از آن زمان به بعد، تعداد از پروژهها به تعویق افتاده است.
زمانی که «چشمانداز عربستان 2030» در آوریل گذشته مطرح شد، در طرح 84 صفحهای گفتهشده که دولت برای «نجات» و «بازسازی» شهرهای اقتصادی کار خواهد کرد.
در اینجا نگاهی به پروژههای جاهطلبانه عربستان سعودی میاندازیم:
*دریای سرخ
این کشور هفته گذشته، 50 جزیره و 34 هزار کیلومترمربع –منطقهای بزرگتر از بلژیک- در امتداد دریای سرخ را به مقصد گردشگری جهان تبدیل خواهد کرد. این پروژه میان شهرهای املوج و الواجه قرارگرفته و هدفش جذب مسافران لوکس از سراسر جهان است و توسط صندوق سرمایهگذاری دولتی و صندوق ذخیره ارزی توسعه خواهد یافت. انتظار میرود که ساختوسازهای این منطقه در مرحله اول از سال 2019 شروع و سال 2022 تکمیل شود. هزینه این پروژه مشخص نشده است.
بازدیدکنندگان به خرابههای باستانی مداین صالح، همان تمدن باستانی که شهر پترا در اردن را ساخته است، دسترسی خواهند داشت. عربستان برای این پروژه، ویدئویی تبلیغاتی با موسیقی دراماتیک از سواحل ماسهای سفید، همراه با گروهی از پرندگان که از دریای فیروزهای میگذرند را به نمایش درآورده است.
آوردن مسافران به سواحل سعودی میتواند صنعت گردشگری این کشور را که تقریباً به زائران مسلمان در مکه و مدینه متکی است تغییر دهد. بااینحال محدودیتهای مذهبی میتواند برای آوردن گردشگران خارجی مشکل ایجاد کند. کریسپین هاوس، مدیرعامل شرکت Teneo Intelligence مستقر در لندن میگوید: دولت نیاز دارد که موانع مذهبی را برطرف کند. اگر عربستان نتواند این محدودیتها را تغییر دهد، این بازار از بین خواهد رفت.
*آل فیصلیه
این کشور ماه گذشته برنامههای مفصلی برای آل فیصلیه اعلام کرد. این شهر در غرب مکه واقعشده است و واحدهای مسکونی، فرودگاه، امکانات رفاهی و بندر خواهد داشت. این پروژه 2450 کیلومترمربع –تقریباً بهاندازه مسکو- است و انتظار میرود تا سال 2050 تکمیل شود. اداره توسعه منطقه مکه روی این طرح نظارت دارد. رقم سرمایهگذاری عنوان نشده است.
*شهر سرگرمی
عربستان ماه آوریل اعلام کرد قصد دارد بزرگترین شهر فرهنگی، ورزشی و تفریحی در آل قیدیا، جنوب غربی ریاض را توسعه دهد. این پروژه 334 کیلومتر است و شامل سافاری، و شرکتSix Flags Entertainment Corporation (یک شرکت پارک تفریحی است که در ایالاتمتحده واقعشده و دارای املاک در ایالاتمتحده، کانادا و مکزیک است) می شود. صندوق دولتی این کشور، سرمایهگذار اصلی این پروژه است، البته سرمایهگذاران محلی و بینالمللی هم همراه آن هستند. ساختوساز آن سال آینده شروع میشود و تا سال 2022 تکمیل خواهد شد. رقم سرمایهگذاری در این پروژه عنوان نشده است.
دولت بهعنوان بخشی از برنامههای اصلاح اقتصادی، قوانین سرگرمی در این جامعه فوق محافظهکار را تعدیل خواهد کرد. نظام پادشاهی این کشور قصد دارد تا سال 2030 هزینههای خانوارها در تفریح را دو برابر و به 6 درصد برساند.
به گفته فیلیپ داوبا-پانتاناکس، اقتصاددان ارشد و استراتژیک در Standard Chartered Bank به نظر میرسد مقامات فعلی متعهد شدهاند تا کشور را از سرگرمیهایی که قبل ممنوع شده است، رهایی دهند. این ماجرا آزمایش بزرگی برای واکنش بخش محافظهکار جامعه سعودی است.
*شهر اقتصادی ملک عبدالله
شهر اقتصادی ملک عبدالله (KAEC) به نام رییسجمهور سابق، اولین شهر ملک موروثی عربستان و درحالتوسعه است. این شهر توسط Emaar Economic City شرکت تحت نظارت دولت سعودی و Emaar Properties PJSC، بزرگترین شرکت املاک دوبی توسعه پیدا میکند.
این پروژه مساحتی مشابه بروکسل دارد و 7.9 میلیارد دلار سرمایهگذاری جذب کرده است. این پروژه شامل یک پورت در اعماق دریا، مرکز هاب لجستیکی 55 کیلومتری و یک مرکز ورزشی و تفریحی با بیش از 6500 ملک مسکونی است.
*منطقه مالی شاه عبدالله
منطقه مالی شاه عبدالله (KAFD) بهعنوان پاسخ عربستان به منطقه مالی بینالمللی دبی ساختهشده است. این منطقه قرار است بانکها، شرکتهای خدمات مالی، حسابرسان و وکلا، بورس و اوراق بهادار پادشاهی را جذب کند. این پروژه در شمال ریاض قرار دارد و از سال 2006 شروعشده است، اما با تأخیر در ساختوساز همراه بوده و اکنون 70 درصد آن کامل شده است.
*شهر اقتصادی دانش
اولین شهر هوشمند عربستان در مدینه تمرکز خواهد داشت و در زمینه مالکیت فکری، صنایع مبتنی بر دانش، پزشکی، بیمارستانی، گردشگری و چندرسانهای خواهد بود. ساکنان این شهر، از طریق راهآهنaramain High Speed Railway به مکه و جده دسترسی خواهند داشت.
* شهر اقتصادی شاهزاده عبدالعزیز بن محمد
این منطقه، منطقه توسعه ترکیبی است که در شمال پادشاهی قرارگرفته است. این شهر فرودگاه بینالمللی، هتل، مراکز خرید و مکانهای تفریحی دارد.
