كهكشان مبارزه با بيماري

چند ساعت در خطوط توليد كارخانه داروسازي سيناژن

ولی خلیلی/آینده نگر

اگر مي‌خواهید از شرایط کاری یک واحد صنعتی، کارخانه و… سر دربیاورید و فضایش را بسنجید بهترین زمان و محل برای این کار ساعت سرو غذا در ناهارخوری است؛ شاید این جمله در ذهنتان جدی نباشد ولی اگر تجربه مراجعه به تعداد زیادی از کارخانه‌ها و واحدهای صنعتی از مجموعه‌هاي بزرگ سیمان و قطعه‌سازی تا کارخانه‌هاي کوچک را داشته باشید حتما به این موضوع ایمان مي‌آورید. در ناهار‌خوری یک واحد صنعتی اگرچه که هیچ‌چیزی تولید نمی‌شود ولی آینه‌ای تمام‌قد از شرایط کاری، اصول مدیریتی و وضعیت نیروی انسانی آن مجموعه به نمایش گذاشته مي‌شود. «سلفی با محیطی خشک و سرد»، «فضایی با دیوارهای کرم‌رنگ و طوسی که کف آن را موزائیک‌هاي قدیمیِ نقطه، نقطه‌ای پوشانده است»، «ناهارخوری با میزهای دور از هم و نیروی انسانی که جزیره، جزيره نشسته‌اند»، «رستورانی با ساختار مدرن، میزهای راحت و كاركناني که در کنار هم با شور و هیجان مشغول خوردن غذا هستند» و… هرکدام بیانگر تصویری خاص از فضای کاری است که وارد آن شده‌اید. اگر شما قبل از بازدید از هر واحد صنعتی در زمان ناهار سری به سلف یا همان غذاخوری بزنید، حال و هواي آن واحد را به خوبي متوجه خواهید شد و حتی متوجه مي‌شوید که با مجموعه صنعتي مهمی روبه‌رو هستید یا اینکه به یک واحد کوچک قدم گذاشته‌اید، برای شما حتما مشخص خواهد شد که در این واحد صنعتی تولید هست و یا اینکه «کارگران تنها سر کار هستند» و… .

ساعت حدود یک بعدازظهر در کارخانه سیناژن است و از هر در و فضایی تعدادی کارمند زن و مرد که بیشترشان هم جوان هستند بیرون مي‌آیند و همگی به سمت ساختمان غذاخوری حرکت مي‌کنند. سالن غذاخوري محيط پرشور و نشاطي دارد و كارشناسان جوان مجموعه پشت ميزهاي راحت آن نشسته‌اند و هم‌زمان با گپ و گفت دوستانه مشغول غذا خوردن هستند. سالن غذاخوري با اصول خاص و درست شبيه سلف‌هاي مدرن شركت‌هاي خارجي ساخته شده و وقتي وارد محيط مي‌‌‌‌‌‌‌‌شويد اصلا تصور نمي‌كنيد كه در كارخانه‌اي در نزديكي منطقه فرديس كرج و شهريار هستيد؛ حس و حالي كه با ورود به اين محيط درك مي‌كنيد اين است كه با مجموعه‌اي به‌روز و در سطح بين‌المللي رو‌به‌رو هستيد و از همه مهم‌تر اينكه فضايي دوستانه و يكپارچه دارد و شما اینجا با يك تيم طرف هستيد. تيمي يكپارچه كه روي توليد انواع داروهاي بيوتكنولوژي كه براي درمان بيماران كليوي، انواع سرطان‌ها، هموفيلي، مشكلات پوستي شديد، پوكي استخوان، ام‌اس و… استفاده مي‌‌‌‌‌‌‌‌شوند، در گروه صنعتي سيناژن كار مي‌‌‌‌‌‌‌‌كنند. گروهي دارويي با 8 زيرمجموعه كه 5 بخش مهم آن در شهرك سيمين‌دشت قرار گرفته (به جز يك واحد در حال ساخت كه خود 16 هزار متر مربع فضا دارد) و فضاي كاري آن هم‌اكنون 15 هزار متر مربع است.

تصويري براي لمس بيماري

براي حضور در محيط جديد و تحت تاثير قرار دادن افراد بهترين كار كندن و جدا كردن آنها از روزمرگي‌هاست؛ بايد كاري كرد كه فرد براي دقايقي هم كه شده زندگي روزانه‌اش را فراموش و به خوبي لمس كند كه وارد فضايي تازه شده است؛ اتفاقي كه در كارخانه داروسازي سيناژن و هنگام بازديد از مجموعه به بهترين شكل رخ مي‌دهد؛ بازديد از خط توليد اين مجموعه با ورود به تونلي از كهكشان مبارزه با بيماري‌ها شروع مي‌‌‌‌‌‌‌‌شود. درِ ورودي به خط توليد كارخانه باز مي‌شود و شما وارد فضاي تاريكي مي‌شويد كه مانند تونل ساخته شده است و ناگهان فيلمي سه‌بعدي شما را ميخكوب مي‌كند. فيلمي كه در ابتدا شبيه فيلم‌هاي چندبعدي است و تصور مي‌كنيد كه درباره كهكشان و عظمت زندگي ساخته شده است ولي لحظاتي نمي‌گذرد كه متوجه مي‌شويد داستان مبارزه با بيماري است و شما تماشاچي‌اي هستيد كه وارد بدن انساني مي‌شويد كه از بيماري رنج مي‌برد و بعد، از نزديك شاهد مبارزه با بيماري خواهيد بود. در اصل شما با تماشاي اين فيلم چندبعدي به صورت كوتاه با عملكرد شركت سيناژن و داروهايي كه براي درمان بيماري‌‌هاي صعب‌العلاج، سرطان، ام‌اس و… توليد مي‌كنند و اهميت اقداماتشان آشنا مي‌‌‌‌‌‌‌‌شويد و اين مي‌‌‌‌‌‌‌‌تواند بهترين شروع براي ورود به اين مجموعه صنعتي باشد.

كارشناساني پنهان در لباس مخصوص

خط توليد دارو با همه خطوط كارخانه‌هاي صنعتي كاملا متفاوت است، اينجا حرف اول را برعكس محيط‌هاي معمول صنعتي پاكيزگي مي‌زند و سكوت عجيبي در خط حكم‌فرما است و صداي چنداني از دستگاه‌ها شنيده نمي‌شود. علاوه بر اينها باید همه‌چيز را از پشت شيشه‌هاي سالن‌هايي ببینيد كه به اتاق‌هاي تميز مشهورند و شما به دليل حساسيت‌هاي بالاي کار توليد تنها اجازه داريد در راهروها و از مقابل اتاق‌هاي شيشه‌اي حركت كنيد و تماشاچی تجهیزات و کارشناسانی باشید که مشغول کار هستند. سالن تولید دارو که قلب کارخانه داروسازی است در اصلاح پزشکی و داروسازی clean room (اتاق تمیز) خوانده مي‌شود. فضایی که در طراحی و ساخت آن بسته به نوع دارو (آمپول، قرص، کپسول و…) شرایط هوا، فشار، دما وحتی تعداد افرادی که اجازه ورود به آن را دارند متفاوت است و استانداردهایش باید همیشه رعایت شود تا دارویی با کیفیت بالا تولید شود. در واقع بیشترین هزینه نیز در راه‌اندازی یک کارخانه داروسازی در این بخش صرف می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، بخشی که استاندارد بودن آن برای گرفتن تمامی مدارک معتبر برای داروی تولیدشده از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است.

براي ورود به همين سالن‌ها بايد راه و رسم خاصي را رعايت كنيد و همه‌چيز از لباس‌ها، كلاه‌ها، كف‌پوش، كفش و ماسك‌هايي كه به صورت مي‌‌‌‌‌‌‌‌زنيد شروع مي‌شود. ورود بدون اين پوشش به تمامي خطوط توليدي دارو ممنوع است و پيش از ورود بايد دستانتان را با مايعي ضدعفوني كنيد. البته اين شرايط براي كساني كه در خطوط توليد دارو كار مي‌كنند، چندين برابر سخت‌تر است و شما از پشت شيشه‌ها و در داخل اتاق‌هاي توليد محتواي دارو این را به خوبی متوجه مي‌شوید، زیرا افرادي را مي‌بينيد كه لباس‌هاي بسيار وي‍ژه‌اي به تن كرده‌اند و تمام بدنشان با لباس‌هاي خاصي پوشانده شده و تمام سر و صورتشان هم داخل كلاه‌ها و پوشش خاصي فرو رفته است و آنها را به افرادي تبديل كرده كه بيشتر در فيلم‌هاي تلويزيوني خيلي سري در مراكز تحقيقاتي مي‌بينيد. افرادي كه در اين لباس‌ها حتي مشخص نيست زن هستند يا مرد.

 اتاق‌هاي تميز

در مجموعه سيناژن شما با یک خط تولید یا همان اتاق تمیز رو‌به‌رو نیستید بلکه این مجموعه دارای چندین خط تولید داروهای مختلف و 5 هزار و 800 متر مربع فضاي اتاق‌هاي تمیز است و در کنار آنها هم بخش‌هاي تخصصی متعددی مانند کنترل کیفیت و… وجود دارند که هرکدام در روند تولید باکیفیت دارو و اثرگذاری آن روی بیماران نقش اساسي دارند. البته در همه این فضاها یک چیز مشترک برای بازدیدکنندگان هست و آن پیچیدگی فضاها و دستگاه‌هاست. آن‌قدری که شما وقتی از کنار اتاق‌هاي شیشه‌ای در سالن‌هاي تولید و راهروها عبور مي‌کنید تقریبا از هیچ‌چیزی سر درنمی‌آورید و با دستگاه‌ها و تجهیراتی پیشرفته مواجه مي‌شوید که اصلا نمی‌دانید به چه دردی مي‌خورند و در نهايت فقط مي‌‌‌‌‌‌‌‌فهميد كه حتما كار مهمي در حال انجام است و محو تكنولوژي پيشرفته مي‌شويد.

در اين مجموعه حتی مانند یک کارخانه شکلات‌سازی یا ماکارونی و حتی ساخت یپچ و مهره هم نمی‌توانید یک محصول در حال تولید را در مراحل مختلف ببینید و تنها بخشی که محصول رونمایی مي‌شود بخش بسته‌بندی است. شاید تصویر ساده از این شرایط را بتوان با کارتون «بالتازار» توصیف کرد؛ شما در آن کارتون پروفسور بالتازار را مي‌دیدید که برای حل هر مشکلی به دستگاه پيچیده‌ای که داشت مراجعه مي‌کرد؛ او مدت زیادی فکر و در نهایت تنها با یک اهرم دستگاهی را كه داشت روشن مي‌كرد و پس از اتمام کار دستگاه، شیر آن را باز مي‌كرد و چند قطره مایع داخل لوله آزمایش مي‌شد و با ریختن آن مایع روی زمین اختراعش پدیدار مي‌شد. در خطوط تولید دارو هم شما تقریبا تماشاچی چنین فضایی هستید، زيرا بدون ديدن مواد اوليه كه از انبار با دستگاه‌هاي خاصي وارد خط توليد مي‌شوند، از پشت شيشه‌ها تنها دستگاه‌ها را مي‌بينيد و در نهايت در پایان خط توليد هم شاهد دارویی (قرص، آمپول، شربت و…) هستيد که از سوي تعدادي از كارگران بسته‌بندی مي‌شود. همین موضوع باعث مي‌شود بیش از اینکه میخکوب محصول باشید در راهروهای تودرتو محو تماشای کارهای پیشرفته و افرادی مي‌‌‌‌‌‌‌‌شوید که با لباس‌هاي عجیبشان پشت سيستم‌هاي پيشرفته نشسته‌اند و يا در كنار دستگاه‌ها مشغول كار هستند. متخصصاني كه به گفته هاله حامدي‌فر، مديرعامل گروه صنعتي سيناژن مهم‌ترين دارايي اين مجموعه محسوب مي‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.

نيروي انساني، سرمايه اصلي

حامدي‌فر مي‌گويد: «در تمام شرکت‌هاي دانش‌بنيان و هاي‌تك كه با تکنولوژی روز کار مي‌کنند مهم‌ترین سرمایه بدون شك نيروي انساني است و در شرکت ما هم به همین صورت است. در حال حاضر حدود 3 هزار نفر در گروه دارویی سیناژن فعاليت مي‌‌‌‌‌‌‌‌كنند كه ميانگين سني آنها 33 سال است. در اين مجموعه 33 درصد افراد داراي تحصيلات كارشناسي ارشد و دكتري هستند و 28 درصد مديران ارشد مجموعه را هم خانم‌ها تشكيل مي‌دهند.» اما يكي از نكات مهم در اين مجموعه اعتماد به نيروي جوان تازه‌كار و در كنار آن آموزش است. مديرعامل اين مجموعه مي‌‌‌‌‌‌‌‌گويد: «در شركت ما باتوجه به تحولات جهاني و سرعت بالاي آن آموزش از اهميت بسيار زيادي برخوردار است تا جايي كه در سال گذشته 80 هزار ساعت‌نفر آموزش براي كاركنان داشته‌ايم. همچنين ما به تربيت نيروهاي جوان و توانمند اهميت بسياري مي‌‌‌‌‌‌‌‌دهيم و معتقديم افراد تحصيل‌كرده بدون تجربه را كه هوشمند هستند بايد جذب كنيم و از همين رو هم 23 درصد نيروهاي سيناژن را افراد تازه‌وارد به بازار كار تشكيل مي‌‌‌‌‌‌‌‌دهند يعني سيناژن نخستين تجربه كاري آنها پس از فارغ‌التحصيلي از دانشگاه محسوب مي‌شود. علاوه بر اين ما در سيناژن معتقديم مديران مجموعه بايد از داخل آن انتخاب شوند و از همين رو معمولا خيلي به ندرت اتفاق افتاده است كه مديري را از بيرون استخدام كنيم، براي ما مهم است كه نيروهاي جوان مجموعه پله‌پله ارتقاي شغلي پيدا كنند و ببينند كه براي پيشرفت و موفقيت در اين مجموعه راه گشوده است و همه‌چيز به تلاش افراد و انگيزه آنها بستگي دارد.»