بالا و پایین سرمایهگذاری در کره جنوبی
کره جنوبی در دهههای گذشته از الگوی توسعه اقتصادیاي که در ژاپن دنبال شده پیروی کرده است و همچنین توسعه آموزش در این کشور به شدت مورد توجه قرار داشته و به یکی از عوامل موفقیت تکنولوژیک این کشور تبدیل شده است. کره جنوبی منابع طبیعی بسيار كمي دارد.
آینده نگر/ کاوه شجاعی
۱.کره جنوبی را بهتر بشناسیم
کره جنوبی کشوری در شرق آسیا با جمعیت ۵۱ میلیون نفری است و در جنوب شبهجزیره کره و در مجاورت دریای ژاپن و دریای زرد قرار دارد. این کشور یکی از نمونههای موفق توسعه اقتصادی در دنیا ظرف چند دهه به شمار میرود. در دهه ۱۹۶۰ میلادی سرانه تولید ناخالص داخلی کره جنوبی در حد کشورهای فقیر دنیا بود اما به تدریج تا سال ۲۰۰۴ کره جنوبی به کلوپ اقتصادهای تریلیون دلاری جهان پیوست و حالا هم یکی از اقتصادهای بزرگ آسیاست. کره جنوبی جزو شرکای اقتصادی بزرگ ایران به شمار میرود.
برای آنکه کره جنوبی را بهتر بشناسیم، ابتدا باید به شبهجزیره کره بپردازیم.
تاریخچه کره
در قرن هفتم میلادی چندین پادشاهی رقیب در شبهجزیره کره با هم متحد شدند و پس از آن، استقلال سیاسی و فرهنگی کره برای مدت زیادی حفظ شد.
کره در طی قرون شاهد فراز و نشیبهای زیادی بود و در آخر قرن شانزدهم از حمله ژاپن جان به در برد و در اوایل قرن هفدهم هم حمله مانچوهای شرق آسیا را پشت سر گذاشت اما در سالهای بعد ترجیح داد درها را به روی جهان بیرون ببندد. نتیجهاش صلحی ۲۵۰ ساله بود اما در اواخر قرن نوزدهم قدرتهای غربی مثل بریتانیا، فرانسه و آمریکا تلاش کردند راه مناسبات تجاری و دیپلماتیک با شبهجزیره کره را باز کنند اما موفق نشدند. در اوایل قرن بیستم، رقابت برای کنترل این شبهجزیره ادامه داشت و ژاپن در این راه موفق شد. در سی و پنج سال بعدی، کره به یک کشور صنعتی بدل شد و البته مردم از حضور ژاپنیها به شدت ناراضی بودند و آن را تهدید علیه فرهنگ و زبان خود میدانستند.
پس از شکست ژاپن در پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵، یک تحول بزرگ در شبهجزیره کره رخ داد: آمریکا و اتحاد شوروی شبهجزیره کره را به دو منطقه تحت نفوذ خود تقسیم کردند و در سال ۱۹۸۴ جمهوری کره جنوبی با پایتختی سئول و تحت حمایت آمریکا در جنوب شبهجزیره کره تشکیل شد. در شمال این شبهجزیره نیز جمهوری خلق کره یا کره شمالی به پایتختی پیونگیانگ تشکیل شد.
اعلام استقلال کره جنوبی در سال ۱۹۵۰ باعث شد کره شمالی به همسایه جنوبیاش حمله کند و تلاش کند که کنترل کل شبهجزیره را به دست بگیرد. آمریکا در جنگ کره به کمک نیروهای کره جنوبی آمد و این جنگ تا پیش از خاتمهاش در سال ۱۹۵۳، دو میلیون کشته به جا گذاشت. آتشبس به تقسیم شبهجزیره کره و ایجاد منطقه حائل بین آنها انجامید.
تحت حکمرانی ژنرال پارک چونگهی در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، کره جنوبی دورهای از توسعه صنعتی سریع و رشد اقتصادی را پشت سر گذاشت و درآمد سرانه آن حدود ۱۷ برابر کره شمالی شد. در دهه ۱۹۸۰ اقتصاد کره جنوبی هرچه بیشتر به سمت صنایع کامپیوتری و هایتک پیش رفت و در عین حال، این کشور علاوه بر اتحادش با آمریکا، مناسبات خود را با اتحاد شوروی و چین بهبود بخشید. اما مناسبات با کره شمالی بد باقی ماند و در طول زمان بدتر هم شد؛ به طوری که برنامه هستهای کره شمالی باعث بروز بحران در شبهجزیره کره شد.
اقتصاد امروز کره جنوبی
کره جنوبی اقتصادی ترکیبی دارد که چیبولها (خاندانهای بزرگ تاجر) در آن نقش مهمی ایفا میکنند. این کشور هنوز هم یکی از اقتصادهایی است که رشد سریعی دارد و در فهرست گروه یازده بعدی – کشورهایی که اقتصاد جهان را در نیمه قرن بیست و یکم تحت غلبه خود خواهند داشت- قرار گرفته است. کره جنوبی در دهههای گذشته از الگوی توسعه اقتصادی که در ژاپن دنبال شده پیروی کرده است و همچنین توسعه آموزش در این کشور به شدت مورد توجه قرار داشته و به یکی از عوامل موفقیت تکنولوژیک این کشور تبدیل شده است. کره جنوبی منابع طبیعی بسيار كمي دارد و معضلات توزیع جمعیت در این کشور به ایجاد مانع در راه تشکیل بازار مصرف بزرگ داخلی انجامیده بود.
با درنظر گرفتن تمام این شرایط، کره جنوبی یک استراتژی اقتصادی صادراتمحور را در پیش گرفته بود. این کشور در عین حال به تدریج روی رشد صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات به خصوص در بخش سختافزار متمرکز شد و نفوذ شبکهای باسیم و بیسیم را گسترش داد و نوآوریهای زیادی را در این راه صورت داد. به همین جهت بود که اقتصاد کره جنوبی به پیشرو جهانی دستگاههای الکترونیک، تلفنهای هوشمند و موبایل پهنباند تبدیل شد.
در اقتصاد کره جنوبی برخی از بخشها نقش مهمی ایفا کردهاند که یکی از آنها خودروسازی است. این بخش که شهرت جهانی دارد، یکی از مهمترین علل رشد اقتصادی و رشد صادرات در این کشور بوده است. کره جنوبی در ابتدای راه خودروسازی تنها به سرهمسازی قطعههای وارداتی از شرکتهای خارجی میپرداخت اما امروزه یکی از پیشرفتهترین کشورها در عرصه خودروسازی است.
یک بخش مهم دیگر از اقتصاد کره جنوبی نیز کشتیسازی است. کره جنوبی در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ به تولیدکننده بزرگ کشتی از جمله تانکرهای عظیم نفتکش و سکوهای حفاری نفت تبدیل شد. بزرگترین کشتیساز کره جنوبی شرکت هیوندای بوده و دوو هم در سال ۱۹۸۰ به جرگه کشتیسازان بزرگ پیوست. این صنعت در اواسط دهه ۱۹۸۰ دچار رکودی شد که از وضعیت جهانی و نیز سیاستهای جدید ژاپن برای تشویق صنعت کشتیسازیاش تاثیر پذیرفته بود. به هر حال، سفارشهای کشتیسازی به کره جنوبی به شدت کاهش یافت اما در دهههای بعد دوباره وضع بهتر شد و در سال ۲۰۰۸ کره جنوبی به کشتیساز عمده دنیا بدل شد و سهمی ۵۰.۶ درصدی را از بازار کشتیسازی جهانی به خود اختصاص داد.
بخش دیگری از اقتصاد کره جنوبی بخش معدن است. البته اکثر معادن مهم شبهجزیره کره در کره شمالی واقع شدهاند و کره جنوبی بیشتر معدن تنگستن و گرافیت دارد و استخراج زغال سنگ، سنگ آهن و غیره در این کشور در سطحی کم انجام میپذیرد.
کره جنوبی در بخش عمرانی نیز فعالیت زیادی دارد و شرکتهای عمرانی در این کشور از اواخر دهه ۱۹۸۰ تاکنون به شدت فعالیت خود را افزایش دادهاند و در بازارهای خارجی نیز بسیار فعالاند. حتی برخی از بلندترین آسمانخراشهای جهان از جمله برجهای پتروناس، تایپه ۱۰۱ و برج خلیفه توسط آنها ساخته شده است.
معضلات اقتصاد کره جنوبی
به رغم پتانسیل بالای رشد اقتصادی و ثبات در کره جنوبی، این کشور در دورانهای مختلفی متحمل ضربات سنگین به اعتبارش شده و علتش هم تنش سیاسی و نظامی با کره شمالی است. پس از به قدرت رسیدن مون جائه- این در می سال ۲۰۱۷، دولت کره جنوبی تلاش کرده که فصل جدیدی را در روابطش با کره شمالی تعریف کند و در همین راستا، امتیازهای اقتصادی را که به این کشور میداد از سر گرفته است. مون جائه- این امیدوار است که از این راه، رفتار متعادلتری را از سوی کره شمالی مشاهده کند و در نتیجه، ثبات در شبهجزیره کره حفظ شود. البته تحریمهای آمریکا و سازمان ملل متحد به رئیسجمهور کره جنوبی اجازه نداده که با دست باز در این خصوص عمل کند.
کره جنوبی علاوه بر تنش با کره شمالی با معضلات دیگری نیز مواجه بوده است: افزایش سن جمعیت کشور، کاهش بازدهی کاری و نیاز به ساختاردهی مجدد برای پرهیز از تمرکز بیش از حد روی الگوی صادراتمحور.
۲.آیا تجارت با کره جنوبی دشوار است؟
در رتبهبندی سال ۲۰۱۹ بانک جهانی، کره جنوبی به لحاظ آسانی بازرگانی و راهاندازی کسب و کار در رتبه ۵ از ۱۹۰ قرار دارد. این یعنی کره جنوبی – دستکم برای غربیها – کشور بسیار مناسبی برای سرمایهگذاری است.
۳.فرصتهای سرمایهگذاری در کره جنوبی
در کدام حوزهها سرمایهگذاری کنیم؟
وزارت بازرگانی آمریکا در گزارشی در مورد کره جنوبی نوشته: کره جنوبی به طور سنتی در صنایعی چون کشتیسازی، فولاد و پتروشیمی قدرتمند بوده است اما در طول سالهای اخیر این صنایع قدرت خود را نسبتا از دست دادهاند و سران کره به دنبال حرکت به سوي صنایع با تکنولوژیهای پیشرفته – مثل موبایل و کامپیوتر – بودهاند. به همین خاطر اگر شرکتتان در این حوزهها فعالیت دارد شانس بیشتری برای موفقیت در کره جنوبی دارید: علوم زیستی، بیوتکنولوژی، تجهیزات پزشکی، دارو، قطعات کامپیوتری، نیمهرساناها، صنایع هوایی/ دفاعی، انرژی، تکنولوژیهای محیطزیستی، حمل و نقل.
کرهجنوبی یکی از وابستهترین اقتصادهای دنیا به تجارت و بازرگانی به حساب میآید. حدود ۹۰ درصد تولید ناخالص داخلی کره از بازرگانی ناشی میشود و به همین خاطر حضور در کره جنوبی فرصت مناسبی برای ورود به بازارهای دیگر – از جمله کشورهای با صنایع کمتر پیشرفته در آسیا و خاورمیانه است. کره جنوبی صاحب یکی از قویترین زیرساختها در حوزههای ارسال بار به شیوه دریایی و هوایی در دنیاست.
۴.چالشهای سرمایهگذاری در کره جنوبی
استانداردهای متفاوت صنعتی، قوانین و دستورالعملهای نهچندان شفاف دولتی و مقاومت در برابر مدلهای تجاری خارجی بخشي از چالشهای عمده سرمایهگذاران خارجی در کره به حساب میآیند. نکته دیگر شرکتهای قوی کرهای هستند که راه را برای رقابت در این کشور دشوار میکنند. با اینهمه اگر بتوانید تکنولوژی بهروز و پیشرفتهای را به کره جنوبی بیاورید، صبر پیشه کنید و تعهد خود را به بازار این کشور نشان دهید، متوجه میشوید که بازار کره بازاری پرسود است و کرهایها مشتریان وفاداری به حساب میآیند.
رویکرد سنتی کرهایها به توافقات تجاری تفاوتی بنیادین با نقاط دیگر دنیا دارد و این باعث سردرگمی تجار خارجی میشود. از دید کرهایها امضای قرارداد تنها شروع یک رابطه تجاری به حساب میآید. آنها عادت دارند بعد از امضای قرارداد روی قیمت، کمیت، زمان و شرایط تحویل دوباره مذاکره کنند و چانه بزنند. وقتی وارد مذاکره با کرهایها میشوید حتما این تفاوت دیدگاه را مد نظر داشته باشید.
۵.استراتژی ورود به بازار کره جنوبی
در کره جنوبی برقراری و حفظ رابطه قوی تجاری با شرکای محلی امری حیاتی است. شرکتهای خارجی بهتر است قبل از آغاز رسمی کسبوکار در این کشور به طور مرتب به کره سفر کنند تا ارتباطات موثری پیدا کنند و به درک عمیقتری از شرایط تجاری این کشور برسند.
اگر با کرهایها داد و ستد میکنید یکی از کلیدهای موفقیت حضور شرکت شما در این کشور است. نماینده خود را به کره بفرستید، با توزیعکننده کرهای قرارداد ببندید یا یک شرکت تجاری ثبتشده کرهای را به عنوان نماینده خود معرفی کنید. راه دیگر تاسیس دفتر فروش در کره است.
۶.مذاکره تجاری با کرهایها
اگر با کرهایها از طریق ایمیل در ارتباط هستید این نکات را در نظر داشته باشید: تجار کره جنوبی دوست دارند در ایمیل خود گفتوگویی تعارفی و مودبانه درباره آب و هوا داشته باشند و همچنین برای شما آرزوی سلامتی بکنند. شما هم میتوانید در پاسخ به ایمیل آنها این تعارفها را پاسخ دهید.
زبان انگلیسی در اکثر مدارس کرهای تدریس میشود پس میتوانید به انگلیسی با آنها در ارتباط باشید. اما فراموش نکنید که انگلیسی زبان اول آنها نیست: از نوشتن جملههای پیچیده پرهیز کنید و سعی کنید تا آنجا که ادب اجازه میدهد شفاف و صریح بنویسید.
۷.مهمترین اکسپوهای کره جنوبی
نمایشگاههای تجاری فرصتی عالی برای شماست تا کسبوکارتان را به نمایش بگذارید و مشتریها و شرکای آیندهتان را ملاقات کنید. این لیست مهمترین اکسپوهایی است که در کره جنوبی برگزار میشود:
۸.تراز تجاری کره جنوبی
همانطور که در این نمودار میبینید تراز تجاری کره جنوبی (به عنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی) بین دهههای ۱۹۶۰ تا ۸۰ همیشه منفی بوده اما این کشور از اواسط دهه ۸۰ توانست صادرات خود را به طور قابل توجهی افزایش دهد و در طول سالهای اخیر مازاد تراز تجاری داشته است. مازاد تراز تجاری کره جنوبی در سال ۲۰۱۷ حدود ۹۵ میلیارد دلار بوده است.
۹.به کره جنوبی چه صادر کنیم؟ چه از آن وارد کنیم؟
کره جنوبی در سال ۲۰۱۸ حدود ۶۰۵.۲ میلیارد دلار کالا به سراسر دنیا صادر کرد که ۳.۴ درصد کل صادرات دنیا را شامل میشود. صادرات کره جنوبی نسبت به سال ۲۰۱۷ رشدی ۵.۵ درصدی داشته است. در سال گذشته ۶۷ درصد صادرات کره جنوبی روانه دیگر کشورهای آسیایی شده است و ۱۴.۹ درصد آن به آمریکای شمالی رفته است.
واردکنندهها
