سارا گلچین: امریکا و کرهجنوبی ۵ ژانویه (۱۵ دی) نخستین دور از مذاکرات خود درباره قرارداد تجاری دوجانبه را به پایان رساندند. از زمان ورود دونالد ترامپ، رئیسجمهوری امریکا به کاخ سفید، بحث بر سر حضور امریکا در موافقتهای چندجانبه داغ است.
رئیسجمهوری امریکا، کشور خود را از مذاکرات قرارداد تجاری ۱۴ کشور آسیا-اقیانوس آرام بیرون کشید، مذاکرات تازهای را برای تغییر در موافقتنامه تجارت آزاد امریکای شمالی (نفتا) میان امریکا، مکزیک و کانادا آغاز کرد و تجدیدنظر در موافقتنامه تجاری دوجانبه امریکا و کرهجنوبی که سال ۲۰۱۲ میلادی (۹۱-۱۳۹۰خورشیدی) اجرایی شده بود را کلید زد. این توافقنامه در سال ۲۰۰۷ (۸۶-۱۳۸۵) نهایی شد اما تا ۵ سال پس از نهایی شدن به مرحله اجرا نرسید. واشنگتن در مذاکرات نفتا موضع سختگیرانهای داشت، بهطوریکه پس از ۲دور مذاکره این روند از حرکت باز ایستاد. امریکا میگوید تنها راه کانادا و مکزیک برای باقی ماندن نفتا، دادن امتیاز از سوی این ۲ کشور به امریکا است. در مذاکرات تجاری میان کره و امریکا باید توازن میان آرمان داخلیگرایی ترامپ و موضوع کرهشمالی مجهز به سلاحهای هستهای رعایت میشد. هر ۲ طرف در اظهارنظرهایی گفته بودند توافق سریعتر میان ۲ کشور میتواند در رفع موضوع کره شمالی به آنها کمک کند.میزان تجارت کالا و خدمات گوناگون میان کرهجنوبی و امریکا در سال ۲۰۱۶ (۹۵-۱۳۹۴) ۱۵۰ میلیارد دلار بود؛ این یعنی کرهجنوبی اکنون ششمین شریک تجاری امریکا است. اما کسری تجاری کالاهای امریکایی نسبت به کرهجنوبی از سال ۲۰۱۲ (۹۱-۱۳۹۰) یعنی همان سالی که «توافقنامه تجارت آزاد امریکا-کرهجنوبی» (Korus)، اجرایی شد، ۲ برابر شده است. بهطور تقریبی ۹۰ درصد کسری تجاری سال ۲۰۱۶ (۹۵-۱۳۹۴) امریکا که معادل ۲۷/۶ میلیارد دلار است، در بخش خودرو بود. به زبان سادهتر در سال ۲۰۱۶ (۹۵-۱۳۹۴) از کل کسری تجاری امریکا در برابر کرهجنوبی ۹۰ درصد به بخش خودرو اختصاص داشت که این یعنی کرهایها تا توانستهاند در این سالها خودرو به امریکا صادر کردند. این موضوع یکی از مهمترین معضلات از نظر امریکا بوده که این کشور امیدوار است در این مذاکرات به نتیجه دلخواه خود درباره آن برسد.اگر ترامپ بتواند این مذاکرات را به نتیجه برساند و مطلوب خود را در آن بهدست آورد، نخستین پیروزی خود را در این نوع مذاکرات کسب خواهد کرد. این در شرایطی است که مذاکرات نفتا به مانع برخورد کرده و فشارها روی چین برای تغییر قوانین تجاریاش به کندی پیش میرود.طرف کرهای این مذاکرات پس از پایان دور تازه گفتوگوها به خبرنگاران گفت طرف امریکایی بیش از همه درباره معضلات پیشآمده میان ۲ کشور در بخش خودرو صحبت کرد؛ هرچند جزییاتی دراینباره ارائه نداد. با این حال براساس آنچه مقامهای ۲ طرف تاکنون گفتهاند، اولویت نخست امریکا حفظ تعرفه ۲۵ درصدی واردات پیکاپهای کرهای به امریکا است که این قرارداد از سال ۲۰۱۹ (۹۸-۱۳۹۷) به مرحله اجرا میرسد. صنعت خودرو کرهجنوبی اکنون با ۲ خودروساز بزرگ یعنی هیوندای موتور و کیا موتورز شناخته میشود. این ۲ خودروساز نامآشنا برای ادامه حیات خود بیش از هر چیز به صادرات وابسته هستند زیرا در بازار داخلی سهم چندانی ندارند. منتقدان میگویند کرهجنوبی با سیاست اعمال طیفی از تعرفهها برای واردات به این کشور میان کشورها تبعیض قائل میشود. شرکتهای خودروسازی کرهجنوبی بر این باورند که واشنگتن نیز بهدنبال افزایش انتقال ۲۵هزار خودرو به ازای هر خودروساز به کرهجنوبی بدون در نظر گرفتن قوانین داخلی صنعتی سئول است. یک مقام خودرویی کره جنوبی که نخواست نامش فاش شود گفت امریکا علاقهمند به تسهیل قوانین کرهجنوبی بهمنظور صادرات خودرو به این کشور است.کریستال تان، اقتصاددان موسسه پژوهشی «کپتال اکونومیکز» (Capital Economics) پیش از مذاکرات پیشبینی کرده بود امریکا تلاش میکند در این مذاکرات کرهجنوبی را متقاعد کند کمی از مواضع خود درباره انتشار گازهای سمی کوتاه بیاید و این کشور را وادار به استفاده بیشتر از قطعات امریکایی در ساخت خودروهای کرهای صادراتی به امریکا کند.اما در همین حال کرهجنوبی پیشنهاد داده در فرآیند رفع اختلاف سرمایهگذاران دولتی تجدیدنظر شود، بهگونهای که سرمایهگذاران حق داشته باشند کشورهایی که قوانین تبعیضآمیز دارند را متهم به تبعیض کنند. اما برخی کارشناسان دیگر بر این باورند که ترامپ موضوع خودرو را برای قرارداد دوجانبه میان این کشور و کرهجنوبی بهانه کرده تا به امتیازهای بزرگتری برسد. بازار خودرو در کرهجنوبی یکدهم بازار خودرو امریکا گنجایش دارد و این یعنی بازار کرهایها به اندازهای کوچکتر از امریکا است که نمیتوانند آنچنان که امریکاییها میخواهند خودرو از این کشور وارد و تفاوت قابلتوجهی در کسری تجاری این کشور ایجاد کنند. رابرت لایتیزر، نماینده تجاری امریکا در این مذاکرات پس از تمام شدن این دور از گفتوگوها در واشنگتن اعلام کرد برای رسیدن به توافق در یک قرارداد تجاری اصلاحشده کارهای زیادی باید انجام شود. او اظهار کرد: «ما کارهای زیادی داریم تا به توافقی برسیم که منافع اقتصادی مردم امریکا را تامین کند. اهداف ما روشن است. ما باید به یک تجارت منصفانه و متقابل بین دو ملت دست پیدا کنیم. ما برای رسیدن به این هدف به سمت جلو حرکت خواهیم کرد.»
تمام تلاش امریکا اکنون این است که کسری تجاری خود با کرهجنوبی را کاهش دهد که بخش بزرگ آن به حوزه خودروسازی برمیگردد. ترامپ مانند برخورد با سایر قراردادهای اینچنینی، توافقنامه دوجانبه تجاری با کره را هم «وحشتناک» خوانده بود. برای ترامپ که با شعار «نخست امریکا» طرفداران زیادی جذب کرد و وعده داد بسیاری از مشاغل امریکایی را به خاک این کشور برگرداند به نتیجه رسیدن در چنین مذاکراتی بسیار مهم است. او از همان زمان ورود به کاخ سفید بارها درباره خروج از قراردادهای چندجانبه هشدار داده بود. به هر حال ترامپ رئیسجمهوری است که از قراردادهای چندجانبه استقبال نمیکند و حتی به قراردادهای دوجانبهای که به نظرش منافع امریکا در آن تامین نشده باشد نیز اعتراض دارد. او همچنان به این روند ادامه میدهد و کشورهای گوناگون نیز برای از دست نرفتن منافع خود در این مسیر تلاش میکنند. برخی کارشناسان معتقدند تلاشهای ترامپ برای امریکاییسازی خودروهای رفتوآمدکننده در این کشور به روند جهانیسازی این صنعت آسیب میزند. بسیاری از شرکتهای خودروساز نیز مخالفت خود را با این روند اعلام کردند.بههرحال باید منتظر ماند و دید ترامپ تاجرپیشه تا چه اندازه میتواند به اهداف خود در مسیر جامه عمل پوشاندن به شعار «نخست امریکا» برسد.
منبع: Reuters
CNNMoney
Nikkei.com
